ĐÀ NẴNG NHỮNG CHẶN ĐƯỜNG ĐỔI MỚI

[Moc Kiem Binh]

Chín cây cầu, ba dấu mốc phát triển

Từ khi được công nhận đô thị loại I trực thuộc Trung ương, Ðà Nẵng có cơ hội mới, điều kiện mở rộng không gian đô thị gấp bốn lần so với trước. Thành phố khang trang hơn, khai thác được nhiều tiềm năng, lợi thế. Trong bức tranh tổng thể, chúng tôi xin được nhắc tới những cây cầu được xây dựng trong hành trình đổi mới của thành phố bên sông. Năm 2000, Ðà Nẵng khánh thành, đưa vào sử dụng cầu Sông Hàn. Từ đó, biểu tượng của Ðà Nẵng không chỉ có Ngũ Hành Sơn mà còn có cây cầu này - cây cầu mà nhân dân Ðà Nẵng đã đóng góp gần 40% tổng số tiền xây dựng. Vào thời điểm bấy giờ, cầu Sông Hàn dự toán xây dựng hết 105 tỷ đồng, quyết toán hết khoảng 117 tỷ đồng, quả là rất lớn.

Sau cầu Sông Hàn, thành phố kiến nghị Trung ương cho làm tiếp cầu Thuận Phước. Cầu này nằm ở phần đất "đầu biển, cuối sông", quanh năm lộng gió, cần độ thông thuyền cao, cho nên đã trở thành chiếc cầu dài nhất Ðà Nẵng, với tổng chiều dài 1.855 m (tính riêng phần cầu). Do sự phức tạp của địa hình, địa chất, cầu có kết cấu đa hợp, dạng "bẻ ba và nối tiếp", bởi phía tây và phía đông là các đoạn cầu bê-tông cốt thép dự ứng lực, ở giữa là cầu treo dây võng ba nhịp liên tục. Theo số liệu của chủ đầu tư là Sở Giao thông vận tải Ðà Nẵng: tổng chiều dài cầu theo dự án là 2.119 m, riêng về cầu cũng đã dài hơn cầu Mỹ Thuận (bắc qua sông Tiền) khoảng 300 m, trở thành cây cầu phức hợp nhất và dài nhất Việt Nam. Cầu rộng 18 m, bốn làn xe, có hai trụ tháp cao đến 92 m... Chúng tôi còn nhớ, vào tháng 11-2003, khi chuẩn bị khởi công, lưng vốn mới chỉ có 10 tỷ đồng. Khi đó, dự toán chi là 598 tỷ đồng. Thành phố đã phải vay của BIDV, qua Chi nhánh Ðà Nẵng 100 tỷ đồng để bổ sung gấp cho cầu Thuận Phước. Nhưng, giá vật tư các loại lên nhanh, tiếp đó do ảnh hưởng suy giảm kinh tế, tiền ném vào xây dựng cầu như "muối bỏ bể", tăng lên 650 tỷ đồng, rồi 836 tỷ đồng... vẫn không xong. Nay, vừa xong, quyết toán sơ bộ: chỉ thiếu gần 2 tỷ đồng nữa, vừa tròn 1.000 tỷ đồng! Phức tạp ở chỗ cầu này đã phải thi công với yêu cầu áp dụng công nghệ cao, tiên tiến. Tuy công nghệ đổ bê-tông trên đà giáo cũng tương tự như cầu Cần Thơ (bắc qua sông Hậu), nhưng do chiều dài nhịp cầu lớn hơn, mỗi lần đổ bê-tông có khi lên đến 350 m3, nên rất khó khăn trong chống đỡ và bảo đảm tính kết dính. Một khó khăn khác là, trong quá trình khoan cọc nhồi (đường kính lớn đến 2,5 m), các đơn vị thi công đã vấp phải đáy giếng chìm cực kỳ phức tạp. Theo yêu cầu, các móng cầu phải sâu dưới đáy lòng sông 50 - 60 m, cắm sâu vào đá dưới lòng sông gần 5 m. Nhiều máy khoan hiện đại đưa vào đây đều bị phá gãy mũi khoan, hoặc gãy cần. Cuối cùng, phải dùng máy khoan đời mới, ký hiệu RCD (ANY) cùng với sự cộng tác của các chuyên gia Hàn Quốc, mới giải quyết xong. Khi đến giữa sông, xuất hiện giếng chìm hiếm thấy: đáy giếng là lớp đất sét chưa từng được nghiên cứu ở Việt Nam, có độ liên kết rất chặt, nhưng khi đưa mẫu lên khỏi mặt nước, gặp không khí thì cứng như đá. Bởi thế, khi khoan đến đốt 5, máy xoay cật lực, nhưng mỗi ngày chỉ sâu được chừng 10 cm, đến đốt 6, máy xoay mãi, rồi đứng yên và... giếng chìm cũng ngủ yên! Không lùi bước. Kết hợp thô sơ với hiện đại. 30 thợ lặn thay nhau ngụp lặn giữa sông Hàn, chui sâu vào đáy giếng ngầm, dùng máy cắt sét áp lực cao bóc gỡ từng mảng nhỏ đất sét và đá, cát... Ròng rã, cứ vậy, mất hơn một năm trời... Thế là phải mất gần 6 năm, cầu Thuận Phước mới hoàn thành.



Cầu Thuận Phước ,Hình do thầy Nguyễn Đắc Lợi chụp

Không dừng lại ở đó, ngày 19-7-2009, cùng với việc khánh thành cầu Thuận Phước, Ðà Nẵng cũng đồng thời khởi công xây dựng cầu Rồng. Từ cuối năm 2005, Ðà Nẵng đã nuôi dưỡng ý tưởng này bằng cách tổ chức một cuộc thi thiết kế kiến trúc về cầu Rồng. Khi đó, bảy đơn vị tư vấn - thiết kế trong và ngoài nước đã tham gia và trình bày đến... 17 phương án thiết kế. Tạm dự toán, tổng số tiền dành cho đầu tư xây dựng cầu Rồng đã lên gần 1.500 tỷ đồng, lớn nhất trong các cầu ở Ðà Nẵng và sẽ là chiếc cầu thứ chín "bay qua" sông Hàn. Cầu Rồng sẽ là điểm nhấn nổi bật của Ðà Nẵng. Tuy không dài và có độ tĩnh không cao như cầu Thuận Phước, nhưng cầu Rồng rộng gần gấp đôi cầu Thuận Phước, với sáu làn ô-tô và hai làn dành cho người đi bộ. Ðặc sắc thêm, phần đuôi Rồng có nhịp dài 64,15 m, nhịp đầu Rồng dài đến 72 m. Khởi công khi nền kinh tế có dấu hiệu hồi phục, chưa tính đủ giá thành, nhưng Ðà Nẵng quyết tâm hoàn thành cầu Rồng vào cuối năm 2013.

Ngôi trường Sao Mai của ta nằm trong tổng thể qui hoạch của dự án xây dựng cầu Rồng nên cũng đang bị phá dỡ để tiến hành thi công.



Hình do thầy Nguyễn Đắc Lợi chụp




Cầu Rồng bắc qua sông Hàn, có hình dáng một con rồng. Theo tư vấn thiết kế của Công ty Louis Beger Group Inc (Mỹ), cầu được thiết kế theo quy mô vĩnh cửu, chịu được chấn động cấp 6, rộng 31,5m (gồm 6 làn xe, 2 lề bộ hành và dải phân cách, chưa tính phần trang trí), tĩnh không thông thuyền 7m, độ dốc tối đa trên cầu 3,5%...





Cầu Rồng với thiết kế độc đáo có một không hai trên thế giới sẽ trở thành điểm nhấn kiến trúc du lịch đặc biệt trên sông Hàn.


ST