THẦY CŨ BÁN QUÁN

[LÊ LỘC]

THẦY CŨ BÁN QUÁN


Đấy là một quán rượu. Trong số ồn tạp của linh tinh khách hàng có rất nhiều học trò cũ. Thầy dạy văn cấp ba nghỉ ngang khi chưa đến tuổi hưu.

Nhưng cứ thử tính mà xem, hơn hai chục năm đứng lớp, sĩ số trung bình của một lớp là năm mươi đứa. Khoảng một nửa là con trai và chỉ cần năm phần trăm trong cái một nửa đấy bị bất trắc cuộc đời nhào nặn thành tửu đồ. Học trò cũ lần đầu tiên vào quán, phần lớn là do tò mò, khe khẽ trân trọng chào: “Em chào thầy ạ”. Tất nhiên phải mất dăm bảy phút thì thầy mới nhớ, thời gian bóng câu qua cửa, vùn vụt lẫn lộn mơ hồ. Những đứa được thầy nhớ kỹ thường là bọn học dốt, hay nhầm thơ Tố Hữu với thơ Xuân Diệu. Giọng thầy dìu dịu như reo: “À, hóa ra là cậu”.

Đột ngột hiếm hoi cũng có học sinh nữ, chúng nó đi tụm ba tụm năm, mặt phúng phính bất hạnh nhiều nét chân chim, tửu lượng không hề thua bất cứ thực khách đàn ông nào. Thầy lưỡng lự nhíu mày nhưng nhớ ra nhanh hơn. Hoa “béo” này, Hà “cận” này, An “tiểu thư” này. Và cũng như đám nam sinh, thầy chẳng bao giờ hỏi tại sao chúng nó đi uống rượu. Thường đàn bà đã dám bước chân vào tửu quán thì cũng giống như các nữ hiệp hành tẩu trên giang hồ, tất thảy xuất xứ đều không đơn giản. Hoặc hôn nhân sắp tan vỡ, hoặc vẫn độc thân dư tiền nhưng bải hoải chỉ toàn gặp những thằng nhạt hoét. Nói chung, đã là đàn bà thì rượu giữ cho cô đơn khỏi bị tan thành tủn mủn.

Quán của thầy ở trong một ngõ nhỏ gần với ra được một phố lớn. Hà Nội bây giờ còn giữ được Hà Nội là nhờ những ngõ. Trong ngõ người ta cãi nhau nhiều hơn nhưng thảng thốt vẫn còn biết thương nhau. Nghề bán rượu là nghề đằng vợ, thầy thăng hoa thành chủ quán là vì có một thời gian dài thầy lầm than ở rể. Bố vợ thầy là thị dân trọc phú nên thèm chữ, cứ lương thiện nghĩ rằng hễ là thầy giáo thì chữ phải nhiều.

Và thầy nhiều chữ thật. Thầy giảng Kiều tuyệt hay, ngay từ hồi bao cấp thầy đã nửa đùa nửa thật ở trên lớp là Thúy Kiều sở dĩ phải bán mình bởi nhà nàng không có nghề bán rượu. Vợ thầy to béo ngồi chật quầy ghi sổ, phảng phất sâu xa vẫn giữ nét kính trọng chồng. Món nhậu chủ lực ở quán thầy là đậu phụ “lướt ván”, vài năm gần đây “ắp đết” có thêm vịt nấu măng và chó hấp.

Những ngày sóc vọng khách kiêng hai món đấy, cô rộng rãi cho phép thầy chiêu đãi đám trò cũ. Thỉnh thoảng thầy trò ngồi uống cùng nhau, tuyệt chưa thấy lần nào có ai nhờn nhã. Vài thằng trò cũ hoặc nhờ phúc nhà hoặc nhờ mánh khóe giờ đây đang thừa mứa dư dật cả danh lẫn lợi, sau vài tuần phê phê cụng ly chúc sức khỏe thầy rưng rưng nói: “Em được như ngày hôm nay là nhờ có thầy”.

Thầy tế nhị cười hiền, khẽ nhìn con bé người mẫu bồ nhí đang ôm vai nó. Có lẽ thầy biết rằng đám đại gia bây giờ đang rất thích trở thành tử tế. Mà tử tế nhất thì ngoài chuyện đúc tượng xây chùa làm từ thiện, cứ rỗi rãi sểnh ra lại huênh hoang rủ người thân đến thăm thầy cũ.

Nhưng dù sao đấy vẫn là khách vãng lai, khoảng chục năm gần đây khách quen là trò xa chỉ thấy duy nhất một người. Anh ta đều đặn cuối tuần đến cữ chiều thanh sạch áo sơmi trắng bỏ trong quần xanh. Đám khách nhậu xung quanh khi uống quá chén buôn chuyện rằng vợ anh ta tham giàu bỏ lại hai đứa con để đi theo một thằng buôn bất động sản.

Thầy và cô đều có vẻ quý anh ta, khi cắt miếng lườn vịt thường chọn chỗ ngon nhất. Vợ thầy ngượng nghịu thanh minh vì anh ta mới đúng là nối nghiệp thầy, đang bần bạch dạy văn ở một cái trường ngoại ô cấp ba nào đó.

Hai thầy trò hiếm hoi ngồi song ẩm. Và cũng chẳng ai biết họ nói chuyện gì, chỉ thấy trên gò má của cả hai ngân ngấn hình như là nước mắt. Đứng xa nhìn thấp thoáng giống như màu nước sông Tiền Đường, cái khúc mà Thúy Kiều đã trầm mình.

NGUYỄN VIỆT HÀ
Tuổi Trẻ Online 15.8.2010