Thủ phạm gây đau nửa đầu ở phụ nữ

[Nguyen Ngoc Hai]

Thủ phạm gây đau nửa đầu ở phụ nữ

Đa phần phụ nữ hay phàn nàn về chứng đau nửa đầu nhưng thường không tìm hiểu và điều trị triệt để mà chấp nhận chung sống với nó.


Đau nửa đầu chủ yếu là do chị em bị stress. (Ảnh minh họa)

Theo các bác sĩ chuyên khoa, các nguyên nhân gây bệnh ở phụ nữ thường do các thay đổi hormone, các vấn đề gia đình, xã hội và stress.

Những triệu chứng đáng lưu ý

Đau nửa đầu thường xuất hiện do một số yếu tố khởi phát như stress tâm lý, trạng thái âu lo, buồn phiền, thay đổi thời tiết, khí hậu, trước chu kỳ kinh nguyệt, dùng thuốc ngừa thai, rượu, chocolate... Hay gặp hơn ở tuổi dậy thì và tiền mãn kinh nhưng lại hiếm thấy trong lúc đang mang thai hay khi đã mãn kinh hẳn.

Nguồn gốc của đau nửa đầu là do sự rối loạn co, giãn các mạch máu của sọ não. Theo BS Nguyễn Thế Anh, BV Hữu Nghị, bệnh đau nửa đầu được chia làm hai thể chính là đau nửa đầu không có dấu hiệu thần kinh báo trước và đau nửa đầu có dấu hiệu thần kinh báo trước.

Ở thể đau nửa đầu không có dấu hiệu thần kinh báo trước: Thông thường khoảng vài giờ trước khi đau đầu, bệnh nhân cảm thấy người mệt mỏi, bứt rứt, dễ cáu gắt, hay ngáp vặt... sau đó là cơn đau đầu thực thụ. Cơn đau thường bắt đầu vào lúc sáng sớm khi ngủ dậy hoặc vào ban đêm, đau sẽ tăng dần và đạt mức tối đa sau vài giờ.

Thoạt đầu, người bệnh sẽ đau một bên đầu ở vùng trán hoặc trán - thái dương. Sau đó, cơn đau lan dần ra toàn bộ đầu và kết thúc ở bên đối diện. Trong cơn đau, sắc mặt bệnh nhân xanh tái, da lạnh, nổi gai ốc, người bệnh có cảm giác thái dương như giãn căng ra, mạch máu ở thái dương nẩy đập theo nhịp tim, kèm theo là cảm giác lợm giọng, buồn nôn, nôn, một số trường hợp còn chóng mặt, mất thăng bằng. Cơn đau sẽ càng tăng lên khi người bệnh gắng sức hoặc tiếp xúc với ánh sáng, tiếng động mạnh. Cơn đau này sẽ giảm đi khi chúng ta nghỉ ngơi yên tĩnh trong bóng tối hoặc chườm lạnh hoặc day thái dương. Cơn đau có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, một số bệnh nhân cơn có tính chu kì dài hàng tháng, hàng năm mới bị một lần, một số khác cơn lặp lại thường xuyên, từ cơn này sang cơn khác. Đau đầu có thể đổi bên nhưng bao giờ người mắc cũng đau nặng hơn ở một bên đầu.

Ở thể đau nửa đầu có dấu hiệu thần kinh báo trước: Sẽ xảy ra rối loạn chức năng tạm thời của não, xuất hiện trong ít phút báo hiệu cơn đau đầu sẽ đến ngay sau đó. Những dấu hiệu này thường là rối loạn thị giác, cảm giác và rối loạn ngôn ngữ. Về thị giác, bệnh nhân có cảm tưởng những vầng sáng lấp lánh ngoằn ngoèo chạy trước mắt hoặc nhìn mọi vật xung quanh có màu sắc rực rỡ, một số trường hợp lại không nhìn thấy gì trong vài giây đến vài phút (mù tạm thời). Về cảm giác, người bệnh cảm thấy như có kiến bò hoặc tê cóng ở một bên mồm, tay.

Chính vì các triệu chứng của bệnh đa dạng như vậy nên BS Thế Anh khuyến cáo: Để chẩn đoán chính xác bệnh cần khám bác sĩ chuyên khoa thần kinh, làm một số xét nghiệm như điện não đồ, chụp X quang sọ, chụp mạch sọ não giúp loại trừ một số bệnh có nét giống đau nửa đầu như động kinh, tai biến mạch máu não, u não...

Nguyên nhân chủ yếu

Nguyên nhân chủ yếu thường thấy ở người mắc chứng đau nửa đầu là do căng thẳng, trầm cảm (stress), do hóa chất, do nội tiết (kinh nguyệt), rượu và phản ứng phụ của thuốc.

Khi gặp sự căng thẳng kéo dài, phụ nữ dễ mắc chứng đau nửa đầu. Cuộc sống bận rộn, đầy áp lực, những lo lắng về tài chính, khủng hoảng về tình cảm hoặc phải vĩnh biệt một người thân... nối thêm nguồn cơn cho chứng đau nửa đầu kịch phát.

Theo các nghiên cứu, một số hóa chất trong thực phẩm có thể gây ra chứng đau nửa đầu. Hóa chất như bột ngọt và sulfit có thể được tìm thấy trong các loại thực phẩm được ăn hàng ngày, chẳng hạn như trà, cà phê, chocolate, pho mát, rượu vang.

Ở một số phụ nữ đau nửa đầu xảy ra trong mỗi kỳ kinh nguyệt. Trong thời gian này, nồng độ hormone của họ thay đổi lên xuống gây chứng đau đầu, khiến chị em vô cùng mệt mỏi, phiền toái, chất lượng công việc ảnh hưởng một cách rõ rệt. Cùng với cơ thể mệt mỏi, không tránh khỏi sự thay đổi tính tình, cáu kỉnh của chị em.

Uống quá nhiều rượu cũng gây tác dụng đau nửa đầu không mong muốn. Bên cạnh đó, một số người sử dụng thuốc bị tác dụng phụ gây đau nửa đầu. Theo các bác sĩ, một số loại thuốc có thể gây ra chứng đau nửa đầu là thuốc tránh thai hay bất kỳ loại thuốc nào liên quan đến sự thẩm thấu mạch máu. Nếu như bạn nghĩ mình đang trong trường hợp đó, thì hãy thông báo với bác sĩ của bạn, để có những loại thuốc khác thay thế mà không gây chứng nhức nửa đầu.

Thống kê cho thấy, chứng đau nửa đầu tương đối phổ biến trong xã hội (chiếm 6,12% dân số) và thường ở 2/3 trường hợp là phụ nữ, có mang tính chất gia đình (nếu cha hoặc mẹ bị đau nửa đầu thì tỷ lệ các con bị bệnh là 44%, trong trường hợp cả cha và mẹ đều bị đau nửa đầu thì tỷ lệ bệnh của các con lên đến 70%). Đau nửa đầu kèm theo mất ý thức, liệt mặt, liệt nửa người giống như triệu chứng của tai biến mạch máu não, rối loạn thị lực; có kèm theo nôn mửa, mù mắt tạm thời. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh như viêm xoang; đau răng; nhiễm trùng ở vùng tai, mũi, họng, mắt; tăng huyết áp hoặc huyết áp thấp; đau khung xương chậu mãn tính hoặc do mang thai; một số bệnh chấn thương thực thể hoặc chấn thương tâm lý. Một số trường hợp không mong muốn cũng mắc chứng đau nửa đầu mỗi khi có liên quan đến sex.

Đau nửa đầu tương đương hay còn gọi là cơn kịch phát, biểu hiện bằng những triệu chứng kịch phát về thần kinh, tâm thần, tiêu hoá như chóng mặt, rối loạn thị giác, giác quan, đau bụng dữ dội, nôn, rối loạn tâm thần hoang tưởng, ảo giác cấp tính... Những cơn đau này thường xảy ra đột ngột rồi nhanh chóng kết thúc, sau cơn bệnh nhân hoàn toàn bình thường nhưng có một điều đặc biệt là bệnh nhân lại không đau đầu và khám bệnh, làm xét nghiệm không phát hiện thấy tổn thương thực thể do đó rất dễ chẩn đoán nhầm với bệnh động kinh cục bộ, đặc biệt là động kinh thực vật.
___________________________________

NNH St...