MUỐI... HÆ¯Æ NG VỊ QUÊ HÆ¯Æ NG.

[THAINGO-A1]

MUỐI -(MƯỜI MÓN )

Có " bò bảy món "; "cờ tây chín món ";thì cũng có "muối ..... 10 món ".

_Ngày mai ,mời Anh đến nhà dùng với chúng tôi bữa cơm muối cho vui .
Lời mời đó của một người Huế có thể hiểu hai cách :
1/ Là khiêm nhường , nói là cơm muối nhưng cũng có thêm vài món cá ,thịt , chiên xào gì đó .
2/Là lời mời thật , không phải mời lơi . Khi đến ,bạn sẽ thấy trên bàn chỉ có cơm trắng và ..... toàn muối với muối .
Trên chiếc mâm đồng sáng choang là hàng loạt đĩa kiểu nhỏ xinh đẹp, mỗi đĩa đựng một món muối .Có đến 10 đĩa như vậy :
Trước hết là đĩa muối rang trắng mịn . Thứ đến là : muối tiêu , muối ớt , muối tiêu chanh ,muối ruốc sả ớt , muối mè ( muối vừng ) ,muối đậu phọng (lạc ), muối khuyết , muối sả thịt ,muối dầu lai .....Đó là , chưa kể món muối sống ,tức là muối hột ,chưa rang .Dọn ra đĩa thì cũng lấp lánh như vụn thủy tinh muôn màu .Thứ muối này chỉ để dùng muối dưa ,cà .
Riêng cái anh muối rang trắng mịn thì đúng là người bạn thân thiết của dân nghèo miền Trung. Đã có một thời ,ngày nào cũng chỉ ăn cơm với muối .Thậm chí có khi không có muối mà ăn nữa :
.........Quê hương em nghèo lắm ,ai ơi !.....
Có được nhúm muối đưa cơm , mới thấy muối dịu ngọt lạ lùng .
Muối tiêu là thứ muối dùng để ăn hột vịt lộn hay dùng để ăn kèm với bánh mì " ốp la ", nhưng không có thức ăn thì muối tiêu lại đắc dụng ,rất ăn ý với gạo " ba xe ".Đa số các sản phụ vừa sinh xong , ( miền Trung )là bị các bà mẹ ,bà nhạc bắt ăn mấy tuần cơm với muối tiêu , không được ăn thức ăn gì khác . Ăn vậy để cho " chắc xương , chắc thịt ".
Muối mè hay mưới vừng thì ai cũng biết , đó là thức ăn dưỡng sinh ,rất tốt cho dinh dưỡng vì có chất dầu .Muối đậu phọng ,ăn với cơm thì kể như nhai quên thôi ,nhai đến khi miếng cơm ra bã , chất nước béo ngọt làm êm cả cổ.
Lại có anh muối ruốc sả ớt mới thật đặc biệt Huế .Vào bếp , gặp khi bà xã đang rang loại muối này thì tha hồ cho bạn hắt hơi ,nhảy mũi ...Vừa muối ,vừa ớt khô ,vừa ruốc , vừa sả băm nhỏ , vừa mè ,cho vào nồi rang lên điếc cả mũi .Ớt khô rang lên tỏa mùi cay nồng ,không hắt hơi làm sao được ? Ấy mà khi ăn ,mùi vị đậm đà khó tả lắm ! Đầu lưỡi khi thì đụng chút ruốc ngòn ngọt ,khi thì đụng phải hạt vừng béo ngậy kêu lụp bụp ,khi thì gặp phải tí ớt cay xè ,cứ thế mà ăn bay hai ,ba bát cơm hồi nào không biết.
Trong 10 món muối này , có món muối sả thịt là đắc tiền hơn hết , vì muối làm món này phải cần đến thịt . Thịt bò băm nhỏ ,trộn với sả cũng băm nhỏ ,mỡ thái hạt lựu , thêm ít ruốc ,muối , rồi xào lên .Đây là thứ muối cao cấp ăn với gạo nàng Hương thì hết ....ý. Lại để được lâu .Cứ cho vào lon " Ghi-gô " ăn dần .
Muối dầu lai là muối trộn với trái dầu lai ,rang lên ,đâm nhỏ như làm muối đậu phọng .Trái dầu lai cũng rất béo và thơm .
Muối khuyết là con tép biển nhỏ , phơi khô , đem rang , giả nhỏ trộn với muối. Trời rét ,ăn cơm với muối khuyết là hết ý. Các bà mẹ Huế ,cứ để dành một thùng con khuyết ,chờ những ngày mưa gió ,không đi chợ được, lôi con khuyết ra ,đâm muối ăn với cơm vừa thơm vừa ngọt .
Còn một thứ muối nữa ,chan chứa ân tình , đó là muối .......gừng .
Tay bưng đĩa muối chấm gừng .
Gừng cay , muối mặn ,xin đừng bỏ nhau ....
Muối thì mặn quá ,mà gừng thì cay quá . Càng cay , càng mặn , hai vị đó tác động sâu xa đến tận răng , tận lưỡi làm sao bỏ nhau cho được . Có điều là thứ muối gừng này không dùng ăn với cơm ,mà chỉ lấy gừng chấm muối ăn khơi khơi như vậy thôi . Ăn để cho biết vị cay ,chua , mặn ,đắng như thế nào .Và mời ai ăn gừng chấm muối cũng có nghĩa là biểu tỏ một mặc nhiên giao ước vậy .
( ANH TÔ )