Gio HS SaoMai

Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 326
|
Gửi: Sáu 10 17, 2008 2:25 am Tiêu đề: Thung LÅ©ng Chết Âm U Mà Quyến Rá»§ |
|
|
THUNG LŨNG CHẾT ÂM U MÀ QUYẾN RỦ
Ở Mỹ, nÆ¡i giáp ranh giữa bang California và bang New York có má»™t vùng trÅ©ng dà i và hẹp, dà i 209 km chạy theo hướng nam - bắc, rá»™ng từ 10 đến 23 km. PhÃa tây khu đó là dãy núi Nevada, phÃa đông là má»™t lòng chảo lá»›n. Dải đất nà y được gá»i là Thung lÅ©ng cá»§a sá»± chết chóc.
Vùng đất có diện tÃch 1.400 km2. NÆ¡i thấp nhất so vá»›i mặt nước biển là 68 m. Năm 1849, má»™t Ä‘oà n ngưá»i Ä‘i đà o và ng, vì muốn tìm đưá»ng tắt, hỠđã lạc và o thung lÅ©ng nà y và mất phương hướng. Äể tìm lối ra, hỠđã phải trải qua đói khát, sá»± thiêu đốt cá»§a ánh nắng mặt trá»i gắt, bị tấn công bởi các loà i côn trùng, sâu bá» như rắn và bá»™ cạp, chịu muôn và n cá»±c khổ, có ngưá»i vùi xác dưới đáy vá»±c. Mãi đến tháng 1/1850 má»›i có má»™t thà nh viên thoát ra khá»i khu vá»±c đó. Năm 1941, má»™t Ä‘oà n Ä‘iá»u tra cá»§a Mỹ do mất phương hướng cÅ©ng lạc và o đây và không ai sống sót. Năm 1949, má»™t Ä‘oà n thám hiểm thâm nháºp và o thung lÅ©ng và chết vì má»™t sức mạnh thần bÃ. Má»™t và i ngưá»i chạy thoát nhưng chẳng bao lâu há» cÅ©ng chết má»™t cách khó hiểu. Vì váºy, nÆ¡i đây được gá»i là Thung lÅ©ng Chết.
Phải chăng có sức mạnh thần bà thá»±c sá»± trong Thung lÅ©ng Chết? Äến nay, ngưá»i ta vẫn chưa có câu trả lá»i thoả đáng, chỉ biết Ä‘iá»u kiện tá»± nhiên trong thung lÅ©ng vô cùng xấu. Và o mùa hè, nhiệt độ ở đây thưá»ng trên 49°C (mùa hè 1913 đã lên tá»›i 56,7°C). Lượng mưa ở đây cÅ©ng thấp, bình quân má»—i năm chỉ khoảng 42 mm. Năm cao nhất, lượng mưa cÅ©ng chỉ là 114 mm. Năm thấp nhất là không có lấy má»™t giá»t mưa. Vì váºy, thung lÅ©ng là nÆ¡i nóng nhất cá»§a Bắc Mỹ.
Thung lÅ©ng rất sâu và hoang vu. Äáy thung lÅ©ng là dòng sông cạn Amagesa vá»›i những cồn cát lởm chởm khắp nÆ¡i. Giữa thung lÅ©ng là má»™t quần thể cồn cát rá»™ng 155 km2, là nÆ¡i hoang vu nhất trong thung lÅ©ng. Thá»±c váºt ở đây rất Ãt, chỉ má»™t số ven đầm ao có má»™t số loà i cá» như cá» Yanzi, cá» bấc. Äá»™ng váºt cÅ©ng chỉ có thá» rừng, chuá»™t, cáo, chó sói và sÆ¡n dương. Ở thung lÅ©ng hoang vu vừa khô vừa nóng nà y, sá»± sinh tồn cá»§a con ngưá»i và động váºt tháºt sá»± rất khó khăn.
Cảnh váºt ở Thung lÅ©ng Chết nhìn rất thê lương nhưng nÆ¡i đây lại có nguồn tà i nguyên khoáng sản phong phú như quặng borac và muối. Bắt đầu từ năm 1880, ngà nh khai thác khoáng sản ở đây đã rất phát triển. Những ngưá»i tá»›i đây khai thác chịu rất nhiá»u gian khổ. Äến những năm 80 cá»§a thế ká»· 19, ngưá»i ta bắt đầu khám phá ra mỠđồng, và ng, bạc, nhôm ở vùng phụ cáºn. Nhiá»u thà nh phố và thị trấn khai khoáng được xây dá»±ng. Nhưng cùng vá»›i sá»± cạn kiệt cá»§a khoáng sản, ngưá»i ta rá»i Ä‘i, để lại má»™t vùng hoang tà n đổ nát.
Trong lòng thung lÅ©ng hoang tà n như váºy nhưng cảnh sắc quanh nó lại hoà n toà n khác biệt. PhÃa tây thung lÅ©ng là chân núi phÃa đông dãy Nevada. Ở vùng tiếp giáp, khe núi dá»c ngang, đá má»c lởm chởm. Dưới ánh trăng má», chúng cà ng âm u đáng sợ. Ban ngà y, dưới ánh nắng mặt trá»i, cảnh sắc đẹp rá»±c rỡ và đây cÅ©ng là nÆ¡i có sức hấp dẫn khách du lịch nhất cá»§a thung lÅ©ng, được mệnh danh là “cái đĩa Ä‘iá»u sắc cá»§a các hoạ sÄ©â€. Năm 1933, Mỹ xây dá»±ng ở đây má»™t công viên quốc gia và trở thà nh nÆ¡i nghỉ đông chống rét.
Trên thế giá»›i còn có các thung lÅ©ng chết Eluos (Italy), Nicaeaguaqua (Ấn Äá»™) nhưng quy mô cá»§a chúng khó so sánh vá»›i Thung lÅ©ng Chết cá»§a Mỹ. Cùng vá»›i sá»± phát triển không ngừng cá»§a khoa há»c kỹ thuáºt, câu đố vá» Thung lÅ©ng Chết Ä‘ang chá» ngà y được giải đáp.
(Theo sách Những ná»n văn minh thế giá»›i)
_________________ Pháºn là m trai gõ phÃm bình thiên hạ.
Chà anh hùng click chuột định giang sơn.
|
|