MỘT BÀI THÆ Äá»˜C ĐÁO VỀ CON TRÂU .

[THAINGO-A1]

Tào Thực và Tào Phi là hai con trai của Tào Tháo . Cả hai đều có tài văn chương , nhưng người em là tào Thực xuất sắc hơn nhiều , lại được Cha ưu ái nên luôn bị anh mình ghen ghét .

Sau khi trở thành Hoàng Đế - trong một lần dự yến hội- Tào Phi bắt Tào Thực phải hoàn thành một bài thơ trong 7 bước đi , nếu không làm được sẽ bị trị tội ...Tào Thực đã đáp ứng được yêu cầu của Vua anh , với một bài thơ có nội dung hết sức cảm động - sau nầy được nhiều người biết đến với cái tên là :" Thất bộ thi " ( Bài thơ 7 bước ) :

Chử đậu nhiên đậu kỳ .
Đậu tại phủ trung khấp .
Bản thị đồng căn sinh .
Tương tiên hà thái cấp

Tạm dịch là :

Thân đậu nấu hạt đậu .
Ở trong nồi đậu khóc .
Cùng một cội sinh ra .
Đốt nhau sao quá gấp .

Không hại được Tào Thực , Tào Phi vô cùng bực tức ,ngấm ngầm tìm cơ hội khác .
Vào một ngày đẹp trời , Tào Phi lịnh cho Tào Thực cùng đi du ngoạn với mình . Khi ra đến ngoại ô , bỗng thấy nơi bìa làng có hai con trâu đang dùng sừng húc nhau rất quyết liệt . Tào Phi hạ lệnh cho đám quan quân dừng lại để xem . Cuối cùng , một con bị đẩy lùi , rồi trong phút chốc bị rơi xuống một cái giếng nước bên đường mà chết chìm trong nước .
Tào Phi cười ha hả tỏ vẻ thích thú lắm ,rồi hạ chiếu thư bảo Tào Thực sáng tác một bài thơ 40 chữ về sự việc vừa mới diễn ra , với quy định là - không được dùng 4 chữ:
1/ ngưu ( trâu ).
2/ tỉnh ( giếng ).
3/ đấu ( đánh nhau ) .
4/ tử ( chết ) .
Một qui định nữa cũng hết sức ngặt nghèo là phải sáng tác ngay trên lưng ngựa , trong khoảng thời gian không quá một trăm bước đi của ngựa . Nếu không làm được sẽ bị xử trảm .

Cầm Chiếu thư , Tào Thực vô cùng bực tức , không ngờ anh mình vẫn chưa từ bỏ âm mưu hãm hại mình . Tuy vậy , Tào Thực vẫn bình tĩnh thực hiện , đồng thời cũng muốn nhân cơ hội này bộc bạch tâm sự của mình trước người anh vô tình , bất nghĩa .

Ra hiệu cho ngựa tiến lên trước , hướng về phía đồng ruộng , nhưng chưa đầy một trăm bước , ông đã quay ngựa trở lại , cất cao giọng ngâm :

Lưỡng nhục tề đạo hành .
Đầu thượng đới hoành cốt .
Hành chí tín thổ đầu .
Luật khởi lưỡng đường đột .
Nhị địchbất câu cương .
Nhất nhục ngọa thổ quật .
Phi thị lực bất như .
Thịnh ý bất đắc tiết .

Tạm dịch là :

Hai cục thịt ( trâu ) cùng đường .
Đầu đội những khúc xương ( sừng ) .
Đến chổ đất bị trũng ( giếng ) .
Bỗng xùng lên đùng đùng ( húc nhau ).
Không quá cứng như nhau .
Một cục rơi nằm hố .
Phải đâu vì thua kém .
Chỉ tại lòng tốt thôi !.
Không muốn dốc hết sức
Tránh thương vong cả đôi .

Tào Phi nghe xong - tuy bề ngoài tỏ vẻ thán phục tài nghệ của Tào Thực , nhưng nổi hận trong lòng không hề giảm . Mặc dù hết sức cay cú trước những ý nghĩ cao thượng , đầy vị tha của Tào Thực thể hiện vô cùng khéo léo ở hai câu cuối .Tào Phi vẫn không thể nào kết tội Tào Thực . Suy nghĩ miên man , không còn lòng dạ nào tiếp tục cuộc du ngoạn Tào Phi chỉ còn cách hạ lệnh hồi cung .

Bài thơ này về sau còn được gọi là " Tử ngưu thi " - nghĩa là " Bài thơ về con trâu chết " .

HOÀNG NGHĨA - KTNN số 662 .