Hai Thi Sĩ lớn cuả ... Trung Hoa

[THAINGO-A1]

HAI THI SĨ LỚN CỦA .....TRUNG HOA

Có hai Nhà thơ lớn của Trung Quốc mà ta hay nhầm lẩn. Việc nhầm lẩn nầy cũng xảy ra ở một số sách. Ngay cả cuốn Từ điển Thành ngữ, Tục ngữ Hoa - Việt do Nguyễn văn Khang Chủ biên cùng Nguyễn thị Tân, Hong Zhao Xiang và Nguyễn thế Sự biên soạn - nhà xuất bản Khoa học - Xã Hội ấn hành năm 1998 cũng đã nhầm lẩn hai Thi Sĩ nầy.


1/ THÔI HIỆU: (hoặc THÔI HẠO)

704 -754 - Là người Biện Châu, huyện Khai Phong, tỉnh Hà Nam (nay là tỉnh Hà Nam - Trung Quốc). Ông đỗ Tiến Sĩ năm Khai Nguyên thứ 11 (723 ) giữ chức vụ Tư huân Viên ngoại lang.

Ông nổi tiếng với bài thơ : HOÀNG HẠC LÂU.

Tương truyền rằng: Khi Lý Bạch tới vãn cảnh tại Võ Xương, lên Hoàng Hạc Lâu - một danh thắng từ xưa, thường được nhiều người đến vãn cảnh. Lúc sắp sửa đề thơ - chợt đọc thấy bài thơ của Thôi Hiệu - nên thôi -không đề thơ nữa ....

Nguyên văn bài thơ Hoàng Hạc Lâu như sau:

"Tích nhân dĩ thừa
hoàng hạc khứ.
Thử địa không dư
Hoàng Hạc lâu
Hoàng Hạc nhất khứ
bất ohục phản,
Bạch vân thiên tải không du du
Tình xuyên lịch lịch
Hán Dương thụ
Phương thảo thê thê Anh Vũ châu.
Nhật mộ hương quan hà xứ thị
Yên ba giang thượng
sử nhân sầu ..."

TẢN ĐÀ dịch:

Hạc vàng ai cưỡi đi đâu,
Mà đây Hoàng Hạc riêng lầu còn trơ.
Hạc vàng đi mất từ xưa.
Nghìn năm mây trắng bây giờ còn bay.
Hán Dương sông tạnh cây bày.
Bãi xa Anh Vũ xanh đầy cỏ non.
Quê hương khuất bómg hoàng hôn.
Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai



2/ THÔI HỘ: Tên chữ là ÂN CÔNG. Ông là một Thi nhân đời Trung Đường. Năm 796, được cử làm Lĩnh Nam tiết độ sứ (người Trung Hoa xưa vẫn gọi nước Việt ta là Lĩnh Nam). Chuyện tình của Thôi Hộ được chép lại trong Tình Sử: Thôi Hộ đời Đường - nhân tiết Thanh Minh một mình đi chơi về phía Nam thành đô - gập một trại ấp đầy hoa đào. Thôi Hộ vào xin nước uống - gặp một thiếu nữ tuyệt đẹp. Năm sau, cũng vào tiết Thanh Minh, Thôi Hộ lại đến, thì cửa đóng then cài - nhân đó mới đề lên cánh cổng bài thơ:

Đề tích sỡ kiến xứ
( Đề đô thành nam trang )
Khứ niên kim nhật thử môn trung.
Nhân diện đào hoa
tương ánh hồng.
Nhân diện bất tri hà xứ khứ
Đào hoa y cựu tiếu đông phong.

TẢN ĐÀ dịch:

Cửa đây , năm ngoái cũng ngày nầy.
Má phấn , hoa đào ửng đỏ hây.
Má phấn giờ đâu , đâu vắng tá.
Hoa đào còn bởn gió Xuân đây.

Viết xong thơ, Thôi Hộ trở về quê cũ.

Ngày tháng qua - nhớ người xưa, Thôi Hộ lại lên đường thăm chốn cũ. Đến nơi - bỗng nghe tiếng khóc thảm thiết, gỏ cửa hỏi thăm thì được cụ già chủ vườn đào kể lại cho nghe chuyện bài thơ trên cánh cửa, bài thơ ấy đã làm con gái cụ ốm tương tư và nay vừa trút hơi thở sau cùng. Nghe nói, Thôi Hộ oà khóc, chàng không ngờ - bài thơ của mình đã gueo một mối tình tuyệt vọng. Lúc ấy chàng mới thú thực rằng - chính mình là người đã làm bài thơ năm xưa rồi chạy vội vào ôm lấy xác người con gái - gọi lớn" Nàng ơi, Thôi Hộ đã về đây! "Gọi ba tiếng liền thì cô gái bỗng hồi tỉnh rồi sống lại. Cả nhà mừng rỡ và bằng lòng cho hai người kết duyên.

Nguyễn Cẩm Xuyên.