CHIỀU .

[THAINGO-A1]

Một dòng sông quê , tiếng ve râm ran buổi trưa hè , một đêm trăng rải vườn chè ...Trong bao vẻ đẹp mà thiên nhiên ban tặng đó - ta còn có vẻ đẹp của những Chiều .

Mỗi mùa trong năm cho chiều một vẻ đẹp riêng :

Chiều Xuân thì êm đềm - tràn sắc hương .
Chiều Hạ bầu trời cao - nồm thổi ngọt .
Chiều Thu nước trời ảo diệu ( Thu thủy cộng trùng thiên nhất sắc - thơ cổ )
Chiều Đông ảm đạm , giá rét .

Thi nhân đã viết về chiều Xuân :
Chiều Xuân sang chuyến đò đông .
Trai tơ khăn lục , gái hồng thắm môi .
Da sông mắt rải da trời .
Đây mùa xuân bén trên màu cỏ hoa .
( Chiều Xuân - Trung kỳ - Hồ Dzếnh )

Chiều về thường đượm một vẻ buồn , người ta chẳng gọi là " chiều buồn " đó sao ? Bao nhiêu tâm hồn đa sầu , đa cảm đã từng cất lên tiếng gọi " Chiều ơi ! " , " Ơi chiều ! " . Có người một hôm chợt kêu lên :
Hôm nay trời nhẹ lên cao .
Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn ...
( Chiều - Xuân Diệu )

Chiều làm cho người có cảnh ngộ éo le thêm tái tê lòng :
Chiều chiều mây phủ về kinh .
Ếch kêu giếng loạn , thảm tình đôi ta
( Ca dao )

Chiều buồn nên chiều gợi màu nhung nhớ - màu chiều cũng là màu nhung nhớ . Tuy vui duyên mới , bao cô gái lấy chồng xa vẫn nhớ mẹ mỗi chiều :
Chiều chiều ra đứng ngỏ sau .
Ngó về quê mẹ ruột đau chín chiều
( Ca dao )

dù yêu phong cảnh đổi thay - những miền quê xa đất lạ đến đâu , khách lữ thứ cũng chạnh nhớ nhà :
Tôi là người lữ khách .
Màu chiều khó làm khuây .
Ngỡ lòng mình là rừng .
Ngỡ hồn mình là mây ,
Nhớ nhà châm điếu thuốc .
Khói huyền bay lên cây .
( Chiều - Hồ Dzếnh ) .

Ngay cả anh lính chiến bận hành quân cũng tranh thủ ngóng về quê hương :
Cách biệt bao lần quê Bất Bạt .
Chiều xanh không thấy bóng Ba Vì ....
( Quang DÅ©ng )

( Còn tiếp ) .

[THAINGO-A1]

[b]Chiều là lúc trở về . Anh là người đi xa lâu ngày , vừa bước chân đến đầu làng đã gặp lại cảnh chiều xưa , khiến lòng bồi hồi , xúc cảm :
Trời chiều bảng lảng bóng hoàng hôn .
Tiếng . ốc xa đưa , vẳng trống dồn
Gác mái ngư ông về viễn phố .
Gõ sừng mục tử lại cô thôn .....
( Bà Huyện Thanh Quan )

Ngườii xa xứ trở về làng , người đi làm lụng kiếm sống trở về nhà và người phong lưu đi du xuân cũng trở về nhà :
Tàtà bóng ngả về tây .
Chị em thơ thẩn dang tay ra về ...
( Truyện Kiều - Nguyễn Du ).

Mấy người lỡ đường như anh học trò lều chõng lênkinhdự thi - vội vàng hỏi thăm quán trọ để tìm chổ ngủ qua đêm . Và nơi chân mây , cánh chim hải hồ bay về tổ dường như đã mỏi . Người xa xứ trở về để được mẹ già và người vợ tần tảo thổi bùng bếp lửa chiều hôm ( có người gọi đó là - bếp lửa ân tình )lo bữa cơm chiều . Đó là bữa cơm chiều gia đình đoàn tụ , bữa cơm " dưa muối khó khăn mới có " ở làng quê .
.
Nhưng còn những người lở đường qua đêm trong quán trọ kia thì sao ? có kẻ may mắn được " giấc kê vàng " nhưng cũng không ít kẻ " túi rỗng không mà lòng cũng rỗng không '' đành chịu cơn đói run người , mong cho trời mau sáng vì đường hãy còn xa ... chiều rồi mà người phương xa cứ lỗi hẹn chưa về - thì người trong song cửa vẫn mòn mõi đợi trông :
Mười ba năm trắc trở .
Không hẹn về thăm nhau .
Song chiều thơ thẩn đợi .
đêm xuống lạnh tàu cau ...
( Quách Tấn )

Nhưng - ô kìa 1 Chiều cũng là lúc ra đi . Từ xóm chài đang nhộn nhịp , bao chàng trai dong buồm ra biển khơi để kịp một đêm đuổi theo luồng nục , luồng thu để có được mẻ cá lớn . Trên sông quê , lúc vừa con nước lên , mấy thuyền ngư phủ tiếp tục gở lưới , chờ màn đêm xuống để thắp lên ánh lửa chài , ánh lửa đã làm nên những vần thơ trác tuyệt :
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
( Phong kiều dạ bạc - Trương Kế , Mai Lăng dịch : Đèn chài cây bến đêm khơi giấc sầu .) .

Không khí tịch liêu bao trùm xóm vắng , có cô thôn nữ ra ngõ đứng nhìn trời , nhìn những ánh sao vừa mới mọc , rồi bất giác khe khẽ ngâm câu ca diễm tình xưa :
Sao Hôm chờ đợi sao Mai .
Trách lòng sao Vượt nhớ ai băng ngàn .
Trách lòng đò đã sang ngang .
Xin người giữ kỹ sợi tơ vàng hôm trao ,
( Ca dao )

Còn tiếp )[/b]