Phụ nữ là một đề tà i vĩnh cửu!

[THAINGO-A1]

NSƯT - Đạo diễn Đào Bá Sơn: Phụ nữ là một đề tài vĩnh cửu!


Đạo diễn Đào Bá Sơn là người duy mỹ. Mỗi thước phim anh làm là sự tìm kiếm và chắt lọc cái đẹp trong tận cùng nỗi đau và sự khốc liệt. Và ở đó, bao giờ anh cũng dành cho phái yếu một sự cảm thông, thương yêu và trân trọng

Bộ phim mới nhất của anh, "Long Thành cầm giả ca" cũng nằm trong nguồn cảm hứng ấy. Đã lâu lắm mới có một bộ phim Việt khiến người xem rung động bởi chiều sâu nhân bản và vẻ đẹp của văn hóa dân tộc được thể hiện hết sức tinh tế. Cuộc đời của Cầm, người ca nữ trong phim tiếp tục làm đầy đặn thêm "hành trình khám phá" vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ Việt qua những thước phim của Đào Bá Sơn.



SSM: Xem phim "Long Thành cầm giả ca" của anh, xin nói gọn trong một từ - "Xúc động". Báo chí nhận xét đã nhiều, tôi chỉ muốn hỏi anh điều này: Từ những "Cầu thang tối", "Người đàn bà không hóa đá", "Madame Dung"… và đến bộ phim này, tại sao thân phận người phụ nữ lại trở thành nguồn cảm hứng lớn với anh như vậy?

NSƯT ĐÀO BÁ SƠN: Trước hết tôi cảm ơn nhận xét của bạn về bộ phim. Còn vì sao thân phận người phụ nữ luôn là mạch sáng tạo, là nguồn cảm hứng trong tác phẩm của tôi, đơn giản vì người phụ nữ vốn dĩ vĩ đại. Có lẽ trước hết là tình cảm tôi dành cho mẹ. Từ cuộc đời của mẹ tôi, chị tôi… cho đến những người mẹ, người chị trên khắp đất nước này, với biết bao thân phận, biết bao bi kịch cuộc đời. Nói sao cho hết? Với tôi, đó là một đề tài vĩnh cửu.

SSM: Nhưng vì sao anh hay đặt phụ nữ vào sự khốc liệt của đời sống đến thế? Từ những bộ phim trước đây cho đến "Long Thành cầm giả ca", người ta thấy các nhân vật nữ của anh bao giờ cũng chịu những va đập nghiệt ngã của đời sống?

NSƯT ĐÀO BÁ SƠN: Vì cuộc sống vốn dĩ khắc nghiệt mà. Bạn biết không, cách đây mới vài ngày, tại một bến xe, tôi thấy một phụ nữ bị nhóm người giằng kéo, đánh đập, hành hạ, lôi lên xe… Chẳng hiểu chuyện gì. Mình cũng chẳng biết thế nào mà can thiệp, làm sao để can thiệp? Mà liệu can thiệp vào có kết quả tích cực gì hơn? Đấy, cuộc sống xung quanh mình luôn có những câu chuyện, những phận đời như vậy.



Làm phim, tôi chỉ muốn khắc họa: Cuộc sống nó vốn thế! Chỉ có điều, trong đau đớn của hoàn cảnh ta mới thấy được nghị lực, khát vọng sống và cả tình yêu đẹp đẽ của con người. Cả định mệnh nữa. Cô Cầm trong "Long Thành cầm giả ca" cũng chỉ là một trong muôn người giữa dòng chảy loạn lạc của thời cuộc nhưng giọng hát ấy, tiếng đàn ấy vẹn nguyên vẻ đẹp của con người tài hoa, một tâm hồn tài hoa. Cái đẹp ấy là vĩnh cửu.

SSM: Làm phim nhiều về phụ nữ, dành cho họ cả sự bênh vực và trân trọng. Vậy trong cuộc sống riêng, phụ nữ mang lại cho anh hạnh phúc hay đau khổ? Cái nào nhiều hơn nhỉ?

NSƯT ĐÀO BÁ SƠN: Cả hai. Mà biết cái nào nhiều hơn? Làm sao mà cân đo đong đếm được và tôi cũng chưa bao giờ nghĩ đến việc đặt chúng lên bàn cân! (cười). Tôi cảm ơn tất cả những người phụ nữ hiện diện trong cuộc sống của mình, những ngọt ngào và cay đắng họ mang đến. Mà ở độ tuổi của tôi, hình như khổ đau cũng là một phần của hạnh phúc mất rồi.




SSM: Thế còn về phía anh? Hạnh phúc và khổ đau, anh mang đến cho phụ nữ như thế nào?

NSƯT ĐÀO BÁ SƠN (trầm ngâm): Tôi luôn luôn muốn mang lại hạnh phúc cho họ, chỉ hạnh phúc mà thôi. Nhưng cuộc đời mà. Có ai kiểm soát hết được và cũng chẳng ai hiểu hết được. Ngay cả sự hiện diện của chính chúng ta và con đường ta đi nữa? Hạnh phúc và đau khổ, đó là vô cùng bạn ạ!

SSM: Cuộc đời người đạo diễn cứ rong ruổi như một dòng sông phiêu lãng. Anh từng tâm sự "Từng người tình bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ". Đã có dòng sông nào trở lại với anh chưa?

NSƯT ĐÀO BÁ SƠN: Um, có, có đấy! Nhưng chỉ trở về trong ký ức thôi! Tôi lại nói với bạn về sự vô cùng của đời sống này! Như nhân vật Cầm trong bộ phim mới của tôi đấy! Cô ấy chỉ khóc bằng một con mắt thôi vì mẹ cô ấy dạy: "Chỉ nên khóc bằng một con mắt, con còn lại để thấy đường mà đi". Cô ấy ghi nhớ lời mẹ dạy nhưng con đường cô ấy đi cũng không thoát khỏi định mệnh!



SSM: Bốn năm trước đây anh từng nói với tôi: "Nếu có kiếp sau, anh xin được sống cuộc sống như ông thợ sửa khóa đầu hẻm nhà anh, bởi vì ông thợ ấy có gia đình hạnh phúc, sống hồn nhiên và yên bình". Không biết ông thợ ấy giờ sao rồi? Anh vẫn còn giữ ước mơ đó chứ?

NSƯT ĐÀO BÁ SƠN: À, câu chuyện này hình như hơi phức tạp một chút! (cười). Ông thợ ấy giờ đã chuyển chỗ ở và chỗ làm. Cách đây không lâu, tình cờ gặp lại, tôi được biết vợ chồng ông ấy đã chia tay, con cái cũng đôi ngả! Đấy, cuộc sống không biết trước được. Nhiều điều kỳ lạ lắm! Chính vì vậy, với tôi, mỗi ngày sống là mỗi ngày khám phá!

SSM: Xin cảm ơn anh. Chúc anh luôn hạnh phúc.

- Kịch bản phim truyện nhựa "Long thành cầm giả ca" (Bài ca về người con gái gảy đàn ở kinh thành Thăng Long) của nhà văn Văn Lê phóng tác theo bài thơ chữ Hán cùng tên của đại thi hào Nguyễn Du, đã đoạt giải nhất cuộc thi sáng tác kịch bản hưởng ứng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.

- Phim do Nhà nước tài trợ (khoảng 7 tỷ đồng), hãng phim Giải Phóng sản xuất. Đây là phim được chọn chiếu mở màn những ngày phim VN kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội (bắt đầu từ 1/10 tại các rạp trên toàn quốc), cũng là phim đại diện VN dự Liên hoan phim quốc tế Hà Nội lần thứ nhất.


Đỗ Hùng (Theo Tạp Chí SSM)