TRẦU TÊM CÁNH PHƯỢNG ...

[Toc Trang]

Trầu têm cánh phượng là hình ảnh đẹp, gợi về truyện cổ tích Tấm Cám và tục ăn trầu đã trở thành tập quán, truyền thống của dân tộc Việt. Từ xa xưa, miếng trầu đã đi vào thơ ca, huyền thoại, cổ tích… phản ánh nhiều nét đẹp văn hóa, thăng hoa tình cảm, tình yêu thương con người, hình thành văn hóa vùng rõ rệt.
Trước hết, miếng trầu gợi về những sự tích, những câu chuyện cổ, được lưu truyền rộng rãi trong nhân dân, mang đậm bản sắc dân tộc. Truyện Trầu cau, qua truyền miệng thêm bớt của nhiều thế hệ, những tình tiết “nguyên thủy” đã được khoác cái áo của lễ giáo cho phù hợp với đạo Khổng-Mạnh. Đến nay, chủ đề của Trầu cau lại trở thành câu chuyện luân lý, đạo đức, khuyên con người xích lại gần nhau hơn, vị tha hơn để sống chan hòa, nhân ái trong cuộc sống hội nhập.
Câu chuyện Trầu cau khép lại bằng tục ăn trầu-một phong tục truyền thống của nhân dân ta để tô đậm tình cảm sắt son, thủy chung đẹp đẽ. Miếng trầu bao giờ “cũng là đầu câu chuyện” để bắt mối lương duyên và những khi có lễ nhỏ, lễ lớn, cưới xin, hội hè, ma chay… đều không thể thiếu miếng trầu. Vì thế mà truyện Trầu cau đã bất chấp thời gian mà sống mãi với nhân gian.
Hình tượng trầu têm cánh phượng của cô Tấm trong truyện cổ tích Tấm Cám cũng có từ rất xưa. Truyện được nảy sinh từ vùng đất Kinh Bắc. Vì thế, cô Tấm có dáng dấp của Chị Hai quan họ. Rất hiếu thảo, duyên dáng, tình tứ và khéo léo. Miếng trầu của cô Tấm đã trở thành một hình tượng đẹp, có sức quyến rũ độc đáo và mang đậm sắc thái văn hóa vùng, rất đáng trân trọng. Miếng trầu têm cánh phượng còn mang nét đẹp biểu trưng, đầy tự hào của người Kinh Bắc. Có thể nói, mỗi câu chuyện đều thắm đượm tình người, có giá trị nhân bản và nhân văn sâu sắc.
Trầu là món ăn không giải quyết việc đói, no. Người ta ăn trầu là để thưởng thức vị cay thơm của lá trầu không, vị chát của vỏ, vị ngọt bùi của cau, vị nồng nàn của vôi… tất cả hòa quyện với nhau trong một màu đỏ sẫm. Nhiều người ăn trầu đã thành thói quen, rồi thành nghiện-nghiện trầu. Nhưng điều kì diệu của thói nghiện trầu phải chăng là ở chỗ, người ăn thấy nó gắn bó với số phận con người, bởi tách riêng, thì cay đắng, éo le, nhưng khi đã hòa chung thì tình cảm của họ lại thắm tươi, đẹp đẽ


Giao duyên mời trầu






Tự bao giờ, trầu cau đã gắn liền với đời sống của người Việt. Trầu cau dùng để tiếp khách hàng ngày như bát nước chè xanh, như điếu thuốc lào, trầu có mặt trong mỗi cuộc vui, buồn của làng quê, trầu trong các buổi lễ tế thần, tế gia tiên, lễ tang, lễ thọ, lễ mừng.... Trầu cau còn là quà tặng, là sính lễ trong đám hỏi, trầu thay thiệp báo, thiệp mời trước ngày hôn lễ. Miếng trầu tuy đơn giản nhưng mang bao ý nghĩa sâu đậm trong đời sống văn hóa của người Việt Nam…

_________________

[ThieuNu]

Chị PTH thương quý của em ui ! Thiếu nữ thích nghe bài mời trầu trên YouTube do chị post lên lắm ! Chị giúp em nha ? Cám ơn chị nhiều thiệt nhiều đó !

[PTH]

O Thiếu Nử ơi....đây nì

GIAO DUYÊN MỜI TRẦU- QUAN HỌ BẮC NINH


Link

_________________
_____________________________________

[Toc Trang]

Cảm ơn Hiền đã cho nghe bài : " Giao duyên mời trầu " ... Nếu có thể H post lại bài này nhưng của Quan họ Bắc Ninh nhé ! [ Hoàn chỉnh hơn và không bị ngắt nửa chừng đó ]

_________________

[ThieuNu]

Bài thơ : Mời trầu

(Hồ Xuân Hương)


Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi.
Này của Xuân Hương đã quệt rồi
Có phải duyên nhau thì thắm lại.
Đừng xanh như lá bạc như vôi.

“Miếng trầu là đầu câu chuyện”.Vâng,từ lâu phong tục tập quán về giao tiếp của người Việt luôn gắn liền với tục “mời trầu”.Dù khách quen hay khách lạ,khách thường hay khách sang,chủ nhân bao giờ cũng có cơi trầu đãi khách.Đã thành tục lệ truyền thống lâu đời thì từ lá trầu,quả cau cho đến cách bổ cau,têm trầu cũng khá phong phú.Có trầu quế,trầu hồi cũng có trầu cay,trầu hôi;có cách têm bình thường,cũng có cách têm cánh phượng;có cau tươi,cau khô,cau già,cau non,cau quả to,cau quả nhỏ,cau tiễn chúm long đào…nhưng đã là mời khách thì chủ nhân thường dùng “cau non tiễn chúm long đào” với “trầu têm cánh phượng”.Hồ Xuân Hương-Người được mệnh danh là “bà chúa thơ Nôm” cũng đã đãi khách bằng mời trầu nhưng khác với người thường:

“Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi.

Này của Xuân Hương đã quệt rồi.

Có phải duyên nhau thì thắm lại.

Đừng xanh như lá bạc như vôi.”

Thơ của Hồ Xuân Hương vừa nồng nhiệt vừa dịu dàng,vừa châm biếm sâu cay nhưng lại rất tinh tế và dễ đi vào lòng người.Trong thơ Hồ Xuân Hương,cái tôi trữ tình đã khéo léo hòa nhập vào cái chúng của nhiều con người có những thân phận khác nhau,nhất là người phụ nữ.Cái tinh tế,dễ cảm;cái tục,cái thanh như hòa quyện trong thơ của người nữ sĩ đa tài này tạo nên một phong cách riêng hầu như độc nhất vô nhị.Thơ của Hồ Xuân Hương và cả số phận của bà có thể được coi là tiêu biểu cho bao đắng cay,dằn vặt,bao phản kháng và bất bình,cùng bao khát vong thường tình nhưng hết sức bức thiết của người phụ nữ.Vì thế,thơ của bà thường là những vần thơ mạnh bạo,biểu cảm cả hai mặt trong ý tưởng từ ngữ,hình ảnh và vần điệu.Và “mời trầu”của Hồ Xuân Hương chính là lời bộc bạch,tâm sự của chính bản thân bà về tình yêu mà mình mong muốn

“Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi”

Câu thơ mở đầu khiến người đọc phải suy nghĩ.Phải chăng đó là chủ ý của tác giả:trong chuyện tình duyên,điều quan trọng không phải là hình thức;quan trọng là sự gắn bó thắm thiết,thủy chung.Miếng trầu mà nữ sĩ giới thiệu phần nào thể hiện được tính ngang tàng,bướng bỉnh của người mời hay đó chính là bản thân tác giả.Và với cách “mời trầu” của chủ nhân:

“Này của Xuân Hương đã quệt rồi”

Đây không phải là kiểu mời mềm mỏng,dịu dàng và bẽn lẽn như tập tục mà người mời lại dõng dạc xưng tên.Thời phong kiến,người ta vẫn thường có cái nhìn khắt khe về “cái tôi” cá nhân.Khi nói chuyện,đặc biệt là người phụ nữ phải giấu đi “cái tôi” của mình,hoặc hạ nó xuống đến mức thấp nhất.Vậy mà nữ sĩ của chúng ta lại dõng dạc:“Này của Xuân Hương”-Như một cử chỉ thách thức,táo bạo.Với câu thơ này,nữ sĩ Hồ Xuân Hương đã đóng đấu ấn cá nhân vào miếng trầu.

Người ta nói Xuân Hương đã bình dân hóa,dân gian hóa thơ Đường là như thế.Bản thân tục mời trầu cũng là một nghi lễ rất dân gian và hình ảnh “quả cau nho nhỏ” thì rất đỗi quen thuộc trong ca dao,dân ca.Thơ Xuân Hương về phương diện này,dường như xuất phát từ một nguồn mạch với những “quả cau nho nhỏ,cái vỏ vân vân..” hay “mời anh xơi miếng trầu này-Dù mặn,dù nhạt,dù cay,dù nồng” của những câu hát dân gian.

Đọc tới những từ cuối của câu thơ,ta sẽ nghĩ:sao Hồ Xuân Hương không bảo là “têm” mà nói là “quệt”.Có gì đó nghe mạnh mẽ,mộc mạc,bướng bĩnh và ngang ngược hơn.Nhưng cũng lạ thay,trong thái độ ấy vẫn lấp lánh một vẻ chân tình quen thuộc.Phải chăng,đó là trái tim nồng nhiệt trong lời cầu duyên:

“Có phải duyên thì thắm lại

Đừng xanh như lá bạc như vôi”

Hai câu thơ vừa chứa đựng hành động hỏi,cầu khiến,vừa có thái độ bộc lộ.Dường như tất cả tâm tư thầm kín của thi sĩ,của người phụ nữ đều được gói gọn vào hai dòng thơ.Cũng như âm hưởng của hai câu đầu,lời thơ ở đây đọc lên dứt khoát.Mời mà lại răn đe gay gắt cái nhân tình thế thái:“Đừng xanh như lá bạc như vôi”.Quả là một Hồ Xuân Hương với cá tính ngang tàng khôn chịu khuất phục.

Tuy nhiên,lời thơ không chỉ thể hiện cá tính ngang tàng của Hồ Xuân Hương mà đó còn là khát vọng muốn tìm được cho mình một người đàn ông chung thủy bởi lẽ ở cái thời phong kiến,trai thì năm thê bảy thiếp,gái thì chính chuyên một chồng.Xuân Hương biết vậy nên sau lời cầu duyên cũng là một lời thách thức.Hồ Xuân Hương vốn là người phụ nữ không chịu khuất phục một ai nhưng đối với tình yêu đang khao khát,dù đã bị bao lần nhạt nhẽo và phụ bạc,hai lần làm lẽ,hai lần đổ vỡ vẫn lệ thuộc nhưng biết làm sao khi trái tim vẫn đang sôi nổi,khao khát tình yêu.

Trong bài thơ còn chứa đựng một vẻ đẹp trẻ trung và tươi tắn thể hiện trong hòa sắc ba màu:xanh,trắng,đỏ.Tự nhiên cũng có lắm cái kì diệu,xanh hòa quyện vào trắng mà lại tạo thành đỏ.Trong quan hệ nam nữ cái kì diệu ấy chỉ có thể là cái tình,cái duyên,là tấm lòng chân thật với nhau mà thôi

Lắng nghe bài thơ,ta sẽ hiểu đằng sau cái đanh đá,chua ngoa,đáo để của người nữ sĩ ấy vẫn bắt gặp một tấm lòng tha thiết:“Có phải duyên nhau thì thắm lại”;một giọng khiêm tốn,nhún nhường:“Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi”;một sự xót xa cay đắng:“Đừng xanh như lá bạc như vôi”.Một tấm lòng son sắt nổi lên giữa“dòng đời đen bạc”,một tình yêu chân thật đối diện với một cuộc sống phũ phàng

Với vẻ đẹp dân gian,“mời trầu” đã thể hiện rõ cá tính,cuộc đời,số phận của nữ sĩ Hồ Xuân Hương.Đọc bài thơ,ta hiểu hơn về một Hồ Xuân Hương với tấm lòng trẻ trung,đầy ắp tình yêu đi liền với bao cay đắng,tủi hờn của số phận.Hồ Xuân Hương luôn được coi là nhà thơ của phụ nữ,vì phụ nữ và với “mời trầu”,bà muốn lên tiếng để bảo vệ cho cái tôi và khao khát tình yêu của bản thân bà nói riêng hay đó là tiếng nói chung của nhưng người phụ nữ phong kiến lúc bấy giờ.



st

[ThieuNu]

Buồng cau kiểng ...