Gio HS SaoMai

Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 326
|
Gửi: Bảy Tháng 5 12, 2012 3:55 pm Tiêu đề: NGHĨ VỀ BẢN NÄ‚NG MẪU TỬ TRONG NGÀY LỄ MẸ |
|
|
NGHĨ VỀ BẢN NĂNG MẪU TỬ TRONG NGÀY LỄ MẸ
Từ trước tá»›i nay nhiá»u ngưá»i thưá»ng nghÄ© rằng bản năng mẫu tá» (instinct maternel) là má»™t khả năng thiên phú và tá»± nhiên ở tất cả má»i ngưá»i mẹ, nhưng thá»±c tế đôi khi không đúng như váºy ở má»™t số ngưá»i phụ nữ.
Các nhà tâm lý há»c nghÄ© rằng danh từ bản năng rất đúng ở thú váºt nhưng không mấy phù hợp ở ngưá»i.
Tháºt váºy tùy theo loà i, để sinh tồn và duy trì nòi giống mà thú mẹ có những cách nuôi dưỡng, săn sóc và bảo vệ thú con khác nhau.
Các nhà tâm lý há»c nghÄ© rằng danh từ bản năng rất đúng ở thú váºt nhưng không mấy phù hợp ở ngưá»i.
Tháºt váºy tùy theo loà i, để sinh tồn và duy trì nòi giống mà thú mẹ có những cách nuôi dưỡng, săn sóc và bảo vệ thú con khác nhau.
Con ngưá»i là má»™t sinh váºt thượng đẳng nên khác biệt hÆ¡n vá»›i thú váºt. Ngoà i bản năng ra chúng ta còn có tình yêu thương.
Tình mẫu tá» là má»™t tình yêu thương vô bá» bến, hoà n toà n trá»n vẹn, nhằm mục Ä‘Ãch thá»a mãn má»i nhu cầu và ý muốn cá»§a đứa con.
Tình mẫu tỠở ngưá»i mẹ có thể đã nhen nhúm từ lúc đứa con chưa chà o Ä‘á»i.
Lòng mẹ bao la như biển Thái Bình. Mẹ ước mong khi con ra Ä‘á»i con được má»i bá» hạnh phúc.
Hạnh phúc cá»§a con cÅ©ng chÃnh là hạnh phúc cá»§a mẹ. Äó là chu trình cho và nháºn ở ngưá»i mẹ mà các bác sÄ© tâm lý thiếu nhi (pédopsychiatre) gá»i là cycle du don.
Bản năng mẫu tỠdo thụ đắc?
Lúc vừa má»›i sinh xong, ngưá»i mẹ tháºt sá»± chưa có đủ thá»i gian để tìm hiểu và cảm nháºn được mùi da thịt cÅ©ng như tiếng khóc đặc biệt cá»§a con mình.
Trong nhiá»u trưá»ng hợp, khoa há»c cho rằng bản năng mẫu tỠđược xây dá»±ng từ những tiến trình phức tạp cá»§a hệ thần kinh trung ương đồng thá»i cÅ©ng nhá» và o khả năng tri giác đặc biệt cá»§a con ngưá»i và thông qua má»™t giai Ä‘oạn há»c táºp (apprentissage) bao gồm sá»± tiếp xúc trá»±c tiếp, ôm ấp, cho bú, chăm sóc và nuôi dưỡng đứa con má»›i sinh ra.
Bản năng mẫu tỠdo bẩm sinh?
Nếu theo như lá»i truyá»n tụng trong dân gian, thì bất cứ ngưá»i mẹ nà o cÅ©ng có thể dá»… dà ng nháºn biết bằng trá»±c giác đứa con mình sinh ra.
Phải chăng, có má»™t sợi dây thiêng liêng vô hình gắn liá»n mẹ vá»›i con. Äó là bản năng mẫu tá».
Bản năng mẫu tỠở ngưá»i mẹ là má»™t vấn đỠvô cùng phức tạp.
Sarah Blaffer Hrdy, má»™t nhà nhân chá»§ng há»c thuá»™c Hà n Lâm Viện Khoa há»c Hoa Kỳ cho rằng bản năng mẫu tá» do môi trưá»ng và xã há»™i tạo ra.
Và o thế ká»· thứ 18 tại Âu Châu luáºt bắt buá»™c các sản phụ phải Ä‘i là m việc ngay khi há» vừa má»›i sanh xong. Sá»± kiện nầy khiến má»™t và i loại hormones cá biệt không kịp xuất hiện ra để giúp và o việc xây dá»±ng tình cảm gắn bó giữa mẹ và con.
Má»™t khảo cứu thá»±c hiện tại Paris và o năm 1850 cho biết nếu để ngưá»i mẹ cho con bú trong vòng 18 ngà y liên tục thì vấn đỠbá» con sẽ giảm Ä‘i được 10%.
Nếu nói rằng tất cả phụ nữ dá»u có bản năng mẫu tá» má»™t cách bẫm sinh váºy tại sao có nhiá»u bà mẹ, lại bá» phế con cái, hà nh hạ chúng, Ä‘em cho cô nhi viện và tháºm chà có khi còn Ä‘em bán con mình cho ngưá»i khác.
CÅ©ng có những ngưá»i mẹ không có lương tâm, vô cùng tà n ác, nhẫn tâm giết chết con cá»§a há» sinh ra, như trưá»ng hợp gần đây bên Pháp có vụ bà mẹ giết 8 đứa con.
Tháºt khó hiểu!
Thú váºt: tình mẫu tá» hay hóa há»c?
Äể sinh tồn cÅ©ng như để duy trì nòi giống, thú cái được trang bị má»™t hệ thống (thị giác, khứu giác, thÃnh giác) giúp nó nháºn biết những thú con do nó đẻ ra. Phải chăng đó là do tình mẫu tá» hay là đó chỉ là do những phản ứng hóa há»c?
Thú mẹ cần phải nháºn biết con cá»§a nó để có thể săn sóc, nuôi dưỡng, cho bú và bảo vệ.
Ở thú cái, phản xạ là m mẹ được khơi mà u nhỠvà o tác động của một số hormone tiết ra,lúc giao hợp, lúc thụ tinh, lúc đẻ trứng ( rùa, chim…) hay lúc sinh sản (thà dụ chó,mèo heo,bò…) hoặc khi có sự hiện diện của thú mồ côi thuộc một chủng loại khác.
Ở các loà i côn trùng sống thà nh xã há»™i cao như loà i ong và gồm có ong chúa (để đẻ), ong đực để giao giống vá»›i ông chúa và ong thợ có bổn pháºn chăm lo cung cấp thức ăn để nuôi dưỡng cho cả tổ ong mà đặc biệt là các ong non hay ấu trùng (larves). Ong thợ chiếm Ä‘a số. Äó là những ong cái nhưng không có khả năng sinh sản.
Nhá» và o các mùi hương đặc biệt có tên là phéromones xuất phát từ ong non nên các ong trưởng thà nh có thể xác định được vị trÃ, phái tÃnh, cÅ©ng như giai Ä‘oạn tăng trưởng cá»§a thế hệ ong non để nuôi dưỡng. Ong chúa cÅ©ng tiết ra mùi hương đặc biệt QMB (Queen mandibular pheromone) lúc Ä‘ang bay để quyến rá»§ các ong đực xáp lại phối giống.
Ở loà i hÅ©u nhÅ© Phéromones là những tÃnh hiệu hóa há»c được cảm nháºn tại má»™t bá»™ pháºn đặc biệt gá»i là voméronasal trong mÅ©i.Từ đó, các tÃnh hiệu được truyá»n vá» những trung khu đặc biệt trong não bá»™.
Ở ngưá»i, phéromone hay là mùi đặc biêt tiết ra từ thân thể cá»§a đà n bà hay cá»§a đà n ông. ChÃnh hương tình nầy có khả năng kÃch thÃch, và gợi hưng phấn ở ngưá»i khác phái tÃnh.
Sự tổng hợp phéromones ở ong non được chỉ định bởi những di thể (genes) cá biệt của loà i.
Bản năng ong thợ nháºn biết ấu trùng có thể được xem là láºp tức hay bẩm sinh.
Ở loà i bò, hormones cÅ©ng đóng má»™t vai trò quan trá»ng trong hà nh vi là m mẹ cá»§a bò cái. Hormone oestradiol giúp co thắt âm há»™ trong lúc đẻ.
Ở dê cái, sá»± kÃch thìch âm há»™ lúc đẻ kéo theo sá»± tiết ra hai loại hormones
- noradrenaline, giúp dê mẹ ghi nhớ mùi dê con khi liếm .
-oxytocine giúp tạo nên những dây liên lạc mẹ con cũng như giúp và o việc cho con bú.
Mối dây liên lạc đặc biệt giữa thú mẹ và thú con được thiết láºp rất nhanh chóng lúc thú mẹ vừa đẻ xong vì váºy việc gởi thú mồ côi và o chung bầy để bú là má»™t vấn đỠrất ư là khó khăn.
Ở cừu, sau khi đẻ cừu cái biết nháºn diện ngay những con nà o là con cá»§a nó vừa má»›i đẻ ra để săn sóc và cho bú đồng thá»i cÅ©ng để loại bá» ra những con khác bầy.
Khoa há»c gá»i hiện tượng nầy la bonding, có được nhá» và o tác dụng cá»§a má»™t và i loại hormones phối hợp vá»›i và i tÃnh hiệu từ cừu con mà quan trá»ng nhất là mùi cá»§a nó.
Thú cái má»›i đẻ, Ä‘ang cho bú hoặc trong thá»i gian nuôi con Ä‘á»u có bản năng mẫu tá» rất nổi báºt.
Äể bảo vệ con, chúng có khuynh hướng thưá»ng hay tấn công hoặc cắn những ai muốn xáp lại gần chuồng vì váºy rất nguy hiểm.
CÅ©ng như ở ngưá»i, hiện tượng bá» con, bỠổ ở thú váºt cÅ©ng có thể xảy ra, tuy rằng rất hiếm thấy.
Hiện tượng mèo cái cắn chết con, ăn thịt con cÅ©ng đôi khi thấy xảy ra. Có má»™t số giả thuyết như : đây có thể là má»™t bản năng tá»± vệ vì mèo cảm thấy bị Ä‘e dá»a, lo âu, mèo con có mùi lạ, khác thưá»ng (vì bị chúng ta sá» mó và o), hay có những mèo con ốm yếu bệnh hoạn nên mèo mẹ cần phải cắn chết bá»›t.
Ngà y Lễ Mẹ Trên Thế Giới năm 2012
Ngà y Hiá»n Mẫu hay Ngà y cá»§a Mẹ (Tiếng Anh: Mother’s Day) đương thá»i được khởi xướng bởi bà Anna Marie Jarvis tại thà nh phố Grafton, tiểu bang Tây Virginia, Hoa Kỳ, để tôn vinh những ngưá»i mẹ hiá»n, đặc biệt là trong khung cảnh cá»§a mái ấm gia đình. Theo truyá»n thống cá»§a Hoa Kỳ và đa số các quốc gia trên thế giá»›i ngà y nay, Ngà y Hiá»n Mẫu được tổ chức hằng năm và o ngà y Chá»§ Nháºt thứ nhì cá»§a tháng 5. Má»™t số nước khác cÅ©ng có các ngà y lá»… tương tá»± được tổ chức và o các ngà y khác trong năm.(Wikipedia)
Việt Nam
Trước đây chỉ có ở miá»n Nam vá»›i Lá»… Vu Lan, nhưng những năm gần đây do sá»± lan rá»™ng cá»§a Internet và các phương tiện thông tin đại chúng, nó đã được phổ biến cả nước và được má»i ngưá»i hưởng ứng. Và o ngà y nà y, những ngưá»i con nhá»› Æ¡n mẹ sẽ dà nh đến cho mẹ cá»§a mình những món quà ý nghÄ©a, từ váºt chất đến tinh thần. Thông thưá»ng nhiá»u ngưá»i chá»n ngà y Chá»§ Nháºt thứ nhì trong tháng 5.
Ngà y dà nh cho các bà mẹ ở Việt Nam có khá nhiá»u, như Lá»… Vu Lan, ngoà i ra còn có các ngà y dà nh cho phụ nữ như 8 tháng 3 (Quốc tế Phụ nữ), Ngà y Phụ nữ Việt Nam.
Hoa Kỳ, Canada, Australia, Äức…(Ngà y chúa nháºt thứ hai cá»§a tháng năm): 13 tháng 5, 2012
-Anh Quốc 18 tháng 3 , 2012
-Pháp 27 mai 2012
May 13 (second Sunday in May) – Anguilla, Aruba, Australia, Austria, Bahamas, Barbados, Belgium, Belize, Bermuda, Bonaire, Botswana, Brazil, Brunei, Burma, Canada, Chile, China, Colombia, Croatia, Cuba, Curaçao, Cyprus, Czech Republic, Denmark, Dominica, Ecuador, Estonia, Ethiopia, Fiji, Finland, Germany, Ghana, Greece, Grenada, Honduras, Hong Kong, Iceland, India, Italy, Jamaica, Japan, Latvia, Liechtenstein, Macao, Malaysia, Malta, Netherlands, New Zealand, Pakistan, Peru, Philippines, Puerto Rico, Saint Kitts and Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent and the Grenadines, Samoa, Singapore, Sint Maarten, Slovakia, South Africa, Sri Lanka, Suriname, Switzerland, Taiwan, Tanzania, Tonga, Trinidad and Tobago, Turkey, Uganda, Ukraine, United States, Uruguay, Venezuela, Vietnam, Zambia, Zimbabwe.
May 27 (last Sunday in May) – Algeria, Dominican Republic, Haiti, Mauritius, Morocco, Sweden, Tunisia, France and French Antilles (France is the last Sunday in May except if it coincides with Pentecost day (50th day after lent), in which case it is shifted to the first Sunday in June
■May 30 – Nicaragua
■June 1 – Mongolia
■June 12 (second Sunday in June) – Luxembourg
■June 26 (last Sunday in June) – Kenya
■August 12 – Thailand (Queen Sirikit Kitiyakara’s birthday)
■August 15 – Costa Rica, Antwerp (Belgium)
■October 10 (second Monday in October) – Malawi
■October 14 – Belarus
■October 16 (third Sunday in October) – Argentina
■December 8 – Panama
■December 22 – Indonesia
( ST )
_________________ Pháºn là m trai gõ phÃm bình thiên hạ.
Chà anh hùng click chuột định giang sơn.
|
|