Gio HS SaoMai

Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 326
|
Gửi: Sáu 2 08, 2013 4:19 am Tiêu đề: Rắn Trong Äá»i Sống Và Khoa Há»c |
|
|
RẮN TRONG ÄỜI Sá»NG VÀ KHOA HỌC
Rắn và con ngưá»i
Từ thá»i tiá»n sá» loà i rắn sinh ra gắn liá»n vá»›i Ä‘á»i sống con ngưá»i. Theo sách Khải Huyá»n trong Kinh Thánh thì Adam và Eve là ngưá»i Nam, Nữ đầu tiên thá»§y tổ loà i ngưá»i do Chúa trá»i tạo ra ở Vưá»n Äiạ Äà ng và dạy rằng: “Hết má»i cây trong vưá»n chúng con có quyá»n ăn, trừ cây biết là nh biết dữ ở giữa vưá»n, nếu ăn và o chúng con sẽ chết.â€. là cây Äá»i Sống (Tree of Life). Con rắn “quá»· quyệt hÆ¡n má»i con thú trên cánh đồng.†gian ngoan cám dá»— Eva rằng: “Ăn trái đó không chết đâu, trái lại mắt bà sẽ mở ra và trở nên giống như Chúa.†Eva không cưỡng lại được sá»± cám dá»— hái rồi đưa cho Adam cùng ăn. Láºp tức mắt há» mở ra và thấy mình trần truồng, và há» bị trục xuất khá»i Vưá»n Äiạ Äà ng xuống thế gian. Thiên Chúa xót xa khi nhìn con cái mình Ä‘i và o con đưá»ng tá»™i lá»—i và đau khổ, “Thiên Chúa là m cho Adam và Eve những chiếc áo bằng da và mặc cho há»â€(St 3,21), và tìm má»i cách ngăn chặn tá»™i ác để giúp con ngưá»i khá»i khổ Ä‘au, câu chuyện Adam và Eve là ná»n tảng cá»§a há»c thuyết Thiên chúa giáo: “Tá»™i lá»—i đến vá»›i thế giá»›i qua con ngưá»i và chết qua tá»™i lá»—i, và vì thế cái chết xảy đến vá»›i tất cả loà i ngưá»i bởi con ngưá»i là tá»™i lá»—i..“ Chúa cÅ©ng trừng phạt con rắn “phải Ä‘i bằng bụng, và phải ăn bụi trong suốt những ngà y cá»§a cuá»™c Ä‘á»i rắnâ€. Bởi váºy rắn được coi là tượng trưng cho tá»™i ác và hiểm độc, thù dai, rắn cÅ©ng là biểu hiệu cho Satan. Hình tượng con rắn trong dân gian thưá»ng tượng trưng cho hạng ngưá»i xấu, tiểu nhân, giả dối cần phải tránh xa như: „hang hùm ná»c rắn“, hay hạng ngưá»i như „Sư hổ mang“, „khẩu Pháºt tâm xà “ là lá»i như cá»§a Pháºt nhưng tâm là cá»§a quá»·, hay „đánh rắn phải Ä‘áºp đầu“ vì để sống nó sẽ trả thù .
Theo truyá»n thuyết rắn là sinh váºt được nhiá»u quốc gia trên thế giá»›i sùng kÃnh coi rắn như là thần linh dưới nhiá»u hình thức khác nhau, là má»™t hình tượng tÃn ngưỡng vô cùng phức tạp. Nhiá»u huyá»n thoại hấp dẫn như rắn sống lâu năm sẽ biến thà nh nà ng tiên đẹp kiá»u diá»…m… rắn cho ngá»c quý. Má»™t số bá»™ tá»™c Phi châu, Úc châu, à châu …..còn tục thá» cúng rắn há» cho rằng rắn có khả năng thay da, sống trưá»ng sinh bất lão. Cổ tÃch Việt nam cÅ©ng nhắc đến sá»± trưá»ng sinh cá»§a rắn qua câu chuyện “rắn già rắn lá»™t da sống Ä‘á»i“. (các nhà Sinh váºt há»c nghiên cứu rắn có thể sống tá»›i 50 năm), ở Việt Nam ngà y nay nhiá»u nÆ¡i còn mê tÃn dị Ä‘oan thá» lạy rắn. Ngưá»i Ai Cáºp thá»i xa xưa cho rằng rắn là thần há»™ mạng tượng trưng cho sá»± khôn ngoan, thiêng liêng cho nguồn năng lượng và sá»± sáng tạo, sá»± tái sinh, bất tá», vÄ©nh cá»u cho các vì vua chúa. Còn lại dấu tÃch hà ng nghìn năm vá» trước, trên các vương miện cá»§a các vua Ai Cáºp Ä‘á»u có chạm hình rắn bằng và ng hay bằng ngá»c còn lưu giữ trong các viện bảo tà ng (cấm chụp hình).Trong chuyến du lịch Ai cáºp cuối năm 2012 tôi chụp hình trên bức tưá»ng cao cá»§a Ä‘á»n thỠở kim tá»± tháp báºc thang Djoser xây dá»±ng từ năm 2650 trước công nguyên, còn những con Cobra, cÅ©ng như Ä‘á»n thá» thần Horus ở Edfu trên cổng có hình hai con rắn.
Chùa ở Campuchia có hình là má»™t con rắn chÃn đầu gá»i là thần rắn Naga. Nhìn chung theo các tà i liệu thì rắn là m ảnh hưởng Ä‘á»i sống văn hóa cá»§a nhân loại bằng nhiá»u hình thức và sá»± biểu hiện khác nhau. Nó mang những ý nghÄ©a biểu tượng nhất định cho văn hóa, tÃn ngưỡng, táºp tục, lối sống theo bản sắc cá»§a má»™t dân tá»™c.
Äá»i sống rắn trong thiên nhiên
Theo tác phẩm Tiere und Lebensräume hiện nay trên thế giá»›i có hÆ¡n 2600 loại rắn. Trải qua quá trình thay đổi cá»§a thiên nhiên, má»™t số loà i rắn có những đặc tÃnh riêng biệt cá»§a mình, rắn có chiá»u dà i ngắn, lá»›n nhá» khác nhau nhưng có đặc Ä‘iểm chung là có thể cuá»™n tròn. Số đốt xương sống và xương sưá»n cá»§a loà i rắn có khoảng 160 tá»›i hÆ¡n 400 đốt. Rắn là má»™t loà i động váºt máu lạnh, bò sát, cùng lá»›p vá»›i thằn lằn, tắc kè nhưng rắn không có chân mà di chuyển bằng cách trưá»n bò. Loà i rắn thuá»™c chi Caenophidia, số vảy bụng và hà ng vảy lưng cá»§a nó tương ứng vá»›i số đốt xương sống. Má»™t số rắn đặc biệt có khả năng lướt nhanh, hầu hết là thuá»™c chi Chrysopelea nhá» cấu trúc khá»›p xương lưng cá»§a rắn má»m mại và dẻo dai, di chuyển trên cây rắn có thể “bay†hÆ¡n 15 mét để sang cây khác, nhá» cách uốn mình trong không khÃ, rắn có những loại có ná»c độc, và không có ná»c độc.
Những con rắn độc sá» dụng nước bá»t, ná»c độc tiết qua những chiếc răng, ná»c độc từ miệng rắn có thể là m tê liệt và giết chết con mồi. Ná»c độc là độc tố tác hại qua đưá»ng máu đến thần kinh. Có đến 450 loà i rắn độc trên thế giá»›i, trong đó có 250 loà i có ná»c độc giết ngưá»i. Toà n thân rắn được bao bá»c lá»›p da có vảy cứng không tăng trưởng tương ứng theo sá»± trưởng thà nh cá»§a thân thể rắn, bởi váºy má»—i năm rắn phải lá»™t da để lá»›n theo chu kỳ và loại bá» ký sinh trùng. Phần nhỠở cuối Ä‘uôi rắn không thể thay đổi nên khi rắn lá»›n lên là m thắt chặt, thì rắn tá»± cắt đứt đưá»ng máu đưa tá»›i khúc Ä‘uôi và từ từ nó sẽ rụng Ä‘i. Da rắn có vảy như cái chân để trưá»n bò khi di chuyển, thân dà i và nhá» cá»§a nó uốn thà nh hình chữ S. Khi bò các vảy trưá»n theo lồi ra và rắn dùng đầu nhá»n cá»§a các chiếc vảy để trèo lên những đám cá» hoặc mô đất gồ ghá».
Thông thưá»ng rắn ăn thịt những loà i chuá»™t, ếch, nhái, chim… nhưng rắn lục chỉ ăn sâu bá», loà i rắn hổ Kobra thưá»ng ăn đồng loại. Xương hà m dưới cá»§a rắn rất linh động, hai hà m cá»§a nó không gắn liá»n cố định mà được nối thẳng và o sá», cho phép chúng mở rá»™ng miệng để nuốt trá»n con mồi dù cho con mồi có lá»›n hÆ¡n nhiá»u so vá»›i đưá»ng kÃnh thân rắn, nhá» có hệ xương hà m nhiá»u khá»›p và dây chằng đà n hồi nên rắn có thể há miệng rất to. Rắn nuốt sống con mồi nén xương sống lại giống như chiếc đà n xếp để con mồi trôi xuống. Mi mắt rắn trong suốt và thưá»ng xuyên đóng kÃn, được gá»i là vảy mắt.
Loà i rắn không có và nh ngoà i tai, cho nên thÃnh giác cá»§a chúng tương đối kém. vì mắt cá»§a chúng sinh ra ở hai bên đầu, nên nhìn cÅ©ng bị hạn chế, thÃnh giác và thị giác có khuyết Ä‘iểm thì khứu giác cá»§a chúng trở thà nh cÆ¡ quan cảm giác quan trá»ng nhất. Khứu giác cá»§a loà i rắn do khu cảm giác ở phần dưới miệng và khoang mÅ©i há»p thà nh. Khi bò rắn dùng cái lưỡi có chẻ nhánh cá»§a mình thò ra thụt và o để kiếm mồi. Ngoà i ra có má»™t số loà i rắn còn phát triển má»™t số cÆ¡ quan cảm giác đặc biệt, chẳng hạn như có nhiá»u loà i rắn có những lá»— nhá» nằm giữa mắt và lá»— mÅ©i, những lá»— nhỠấy rất nhạy cảm. Äó là cÆ¡ quan cảm nhiệt cá»§a rắn. Trong những lá»— nhỠấy có má»™t lá»›p mà ng má»ng nối liá»n vá»›i thần kinh ở bá»™ óc rất nhạy vá»›i nhiệt độ phát ra từ các loà i động váºt có máu nóng. Dù rắn mù mắt hay chúng Ä‘ang ở trong bóng tối nó cÅ©ng có thể phát hiện ra những con mồi ở cách xa khoảng ná»a mét. Những cÆ¡ quan cảm giác nhạy cảm nà y đối vá»›i loà i rắn là điá»u kiện quan trá»ng để sinh tồn. Ngoà i tác dụng dùng để săn mồi và tránh kẻ thù, là phương tiện con đực tìm con cái giao phối. Rắn không thể Ä‘iá»u chỉnh sinh lý như các loà i động váºt máu nóng như loà i có vú và chim, dù nhiệt độ bên ngoà i thay đổi rắn vẫn giữ nhiệt độ trong cÆ¡ thể. Những vùng khà háºu lạnh như Châu Âu loà i rắn phải ngá»§ trong hang suốt mùa đông như con gấu, khà háºu miá»n nhiệt đới thÃch hợp cho các loà i rắn sinh sống, ở Việt Nam có đầy đủ các loại: rắn lục đầu Ä‘en, rắn lục đầu Ä‘á», rắn lục, rắn cạp nia, rắn cạp nong, rắn đòn cân, rắn độc, rắn gió, rắn giun, rắn khô má»™c, rắn lai, rắn lục, hoa cải, rắn lục núi, rắn lục sừng, rắn lá»a, rắn mai gầm, rắn nước, rắn sá»c đốm Ä‘á», rắn sá»c khoanh, rắn vú nà ng, rắn xe Ä‘iếu rắn đẹn bụng và ng, rắn đẹn cÆ¡m, rắn đẹn Ä‘uôi gai, rắn đẹn khoanh, rắn đẹn má», rắn đẹn mõm, rắn đẹn vết, rắn đẹn sá»c dưa, rắn hổ lá»a, rắn hổ mang, rắn hổ mang chúa, rắn hổ trâu …Ngoà i ra ngưá»i ta còn thấy rắn ở trong rừng ráºm vùng cao nguyên trên đầu có mà o, có sừng.
Rắn có đủ các mà u sắc, sinh sống ở hầu hết các môi trưá»ng trong thiên nhiên. Từ trên núi cao đến sông sâu biển rá»™ng, từ sa mạc nóng cháy đến rừng ráºm, trên cây hay dưới đất, dù không có chân nhưng bò rất nhanh mà không gây ra tiếng động. Rắn có thể di chuyển nhiá»u tư thế bò ngang, thẳng, ná»a dưới đất ná»a thẳng đứng… Phần lá»›n rắn đẻ trứng và rá»i bá» trứng cá»§a chúng sau khi đẻ; tuy nhiên má»™t số loà i giữ trứng trong cÆ¡ thể đến khi trứng nở. Gần đây khoa há»c xác định được má»™t số loà i rắn đẻ con là má»™t Ä‘iá»u khác thưá»ng trong giá»›i bò sát. Má»—i năm rắn hổ mang chỉ giao hợp má»™t lần vá»›i thá»i gian từ 20-34 giá», từ tháng 4 hay tháng 5 và đẻ trứng tháng 6 và tháng 7 má»—i con đẻ 6-7 trứng, riêng rắn chúa đẻ 20-30 trứng, thá»i gian nở con từ 50-57 ngà y, rắn má»›i nở có thể cắn chết ngưá»i.
Các loà i rắn lá»›n trong há» Boidae là trăn gồm có: trăn cá»™c, trăn đất, trăn gấm, trăn gió v.v. loà i trăn săn các động váºt máu nóng bằng cách cắn, ngáºm con mồi và dùng thân mình quấn con mồi cho đến chết rồi nuốt và o từ từ. Răng trăn cong và o trong nhưng nhá» cấu tạo cá»§a xương hà m mở rá»™ng nên có thể nuốt được những con mồi lá»›n. Trăn có hai phân há» lá»›n: Boinae và Erycinae. Các loà i trăn lá»›n (mãng xà ) thuá»™c há» Pythonidae. Ban ngà y ngá»§ ban đêm Ä‘i kiếm ăn, thÃch nÆ¡i ấm áp để ngá»§ qua mùa đông. Các mùa khác trăn kiếm ăn và sinh sản. Trăn là loà i ưa môi trưá»ng nước, do đó di chuyển dưới nước rất nhanh, cháºm chạp trên cạn. Là loà i bò sát khổng lồ, nên thức ăn là những con thú to lá»›n như heo rừng, nai, hươu, báo, bò, trâu rừng loại nhá» chúng cÅ©ng quấn chết và nuốt chá»ng, loà i trăn mắt lưới Äông Nam Ã, được coi là há» trăn lá»›n nhất thế giá»›i bò sát, chiá»u dà i 15m, thân to (đưá»ng kÃnh) tá»›i 85cm và nặng 447kg. Hiện nay ở Việt Nam trên Thất sÆ¡n, rừng U Minh ngưá»i ta còn phát hiện nhiá»u loà i trăn lá»›n, thưá»ng bị thợ rừng săn bắt. Theo luáºt cá»§a tạo hóa có sinh có diệt, nên rắn cÅ©ng bị loại chồn cÅ©ng như những con rết lá»›n ăn thịt, rắn con má»›i sinh thì bị con chim bìm bịp ăn (phim tà i liệu trên Tivi).
Truyá»n thuyết rắn báo oán
Má»™t hôm cha Nguyá»…n Trãi là Nguyá»…n Phi Khanh cho há»c trò phát cá» trong vưá»n để là m chá»— dạy há»c. Äến đêm, ông nằm mÆ¡ thấy má»™t ngưá»i đà n bà dẫn bầy con dại tá»›i xin thư thả Ãt hôm, vì báºn con má»n nên chưa kịp dá»n nhà . Äến khi há»c trò cá»§a ông phát cá», Ä‘áºp chết má»™t bầy rắn con, lúc đó ông má»›i hiểu ra ý nghÄ©a giấc mơ…Äêm đó lúc ông Ä‘á»c sách thì có con rắn bò trên xà nhà nhá» má»™t giá»t máu thấm và o chữ “tá»™c-há»â€ qua ba lá»›p giấy, ứng vá»›i việc gia tá»™c ông sẽ bị hại đến ba há». Ngà y sau con rắn mẹ hóa ra bà Nguyá»…n Thị Lá»™ để là m hại ba Ä‘á»i nhà ông. Äến Ä‘á»i Nguyá»…n, trong Lịch triá»u hiến chương loại chà lại có thêm chi tiết: Con rắn thà nh tinh ngầm mang thù oán, má»›i đầu thai thà nh Thị Lá»™.
Rắn với ngà nh Y khoa
Hippocrate (470-366 B.C.) là ngưá»i sáng láºp ra ná»n Y khoa hiện đại được xem là thầy thuốc vÄ© đại nhất. Ông cÅ©ng soạn thảo “Lá»i thá» Äạo đức Y khoa†hay gá»i là “Lá»i thá» Hippocratesâ€. Lá»i thá» thiêng liêng nà y được các bác sÄ© trang trá»ng Ä‘á»c trước khi bắt đầu hà nh nghá» Y. Hippocrates được xem là vị tổ cá»§a ngà nh Y há»c Tây phương. Ngoà i ra còn có biểu tượng cá»§a ngà nh Y khi thì thấy hai con rắn hay má»™t con rắn quấn quanh cây gáºy, hay cái chén có con rắn. Theo thần thoại Hy lạp vá» Hermes và Asklepios có nhiá»u giải thÃch khác nhau vá» rắn, tôi sưu tầm và tóm lược những Ä‘iểm chÃnh.
a/ Chiếc gáºy cá»§a Hermes: theo truyá»n thuyết Apollo trao đổi vá»›i Hermes, ngưá»i anh em khác cha, má»™t chiếc đũa bằng và ng. Hermes sá» dụng nó để tách riêng hai con rắn, nhưng những con rắn cuá»™n lại theo chiá»u ngược…biểu tượng cá»§a thần Hermes tượng trưng bởi cây gáºy có nhánh nguyệt quế hoặc cà nh ô liu. Sau đó, các nhánh được quấn quanh cây gáºy để tạo ra hình hai con rắn quấn lại vá»›i nhau, nó có hai cánh, tượng trưng cho váºn tốc cá»§a Hermes sứ giả cá»§a các vị thiên thần (những con rắn đại diện cho lá»a và nước, đất và cảnh trá»i), đó là biểu tượng cá»§a hòa bình do các thiên sứ mang lại. Má»™t giải thÃch khác nhấn mạnh đến sá»± cặp đôi cá»§a các con rắn và biểu tượng cá»§a khả năng sinh sản. Con rắn quấn quanh cây gáºy, tượng trưng cho cây sá»± sống, có ý nghÄ©a là sá»± kiêu ngạo bị chinh phục và khuất phục, ná»c độc cá»§a nó biến thà nh thuốc Ä‘iá»u trị.
Theo má»™t số tà i liệu khác thì phù hiệu „cây gáºy và con rắn“ được xuất hiện lần đầu tiên trên thế giá»›i và o khoảng thế ká»· thứ 7 trước Công nguyên, là hình cây gáºy có hai con rắn bện quanh, trên đầu gáºy có má»™t đôi cánh. Theo thuyết nà y thì kể rằng Hermes là con trai cá»§a thần Jupiter và nữ thần Maia, dùng cây gáºy thần cá»§a mình để ném và o giữa hai con rắn Ä‘ang cắn nhau “má»™t mất má»™t còn†sau đó chúng thôi cắn và cùng quấn quanh cây gáºy thần đó.
b/ Thần thoại vá» Asklepios: ông ta nhìn thấy má»™t con rắn tiến vá» phÃa mình, ông hướng cây gáºy cá»§a mình vá» phÃa nó. Con rắn tá»± cuá»™n lại, Asklepios Ä‘áºp cây gáºy xuống đất giết chết nó. Con rắn thứ hai đột nhiên xuất hiện ngáºm loại dược thảo bá» và o miệng con rắn đã chết và con rắn nà y được cứu sống, nhá» váºy ông phát hiện đặc tÃnh cá»§a các loại thảo dược đó. Con rắn còn là má»™t biểu tượng cá»§a cuá»™c sống và sinh lá»±c bởi vì nó có đặc tÃnh thay đổi da, có thể lấy lại thá»i thanh xuân. Con rắn bò sát đất, có nghÄ©a là nó biết tất cả những bà máºt và các đặc tÃnh y dược cá»§a các loại thảo má»™c, hoặc những bà ẩn sá»± chết. Asklepios chỉ dấu cho bệnh nhân những liệu pháp sá» dụng các loại thảo má»™c để trị là nh bịnh, giúp vô số ngưá»i thoát những cÆ¡n bịnh hiểm nghèo. Äể tá» lòng biết Æ¡n ngưá»i đã cứu nhân độ thế thá»i đế chế La mã các Ä‘á»n thỠđược láºp nên để vinh danh Asklepios và từ đó cây gáºy Asklepios được gắn liá»n vá»›i ngà nh y.
Việc tôn thá» Asklepios sau đó lan rá»™ng ra khắp nước Hy lạp, đến Châu Ã, và Ai Cáºp, đến cả thần dân trung thà nh vá»›i Alexandre Äại đế. Asklepios là ngưá»i ngoại quốc đầu tiên được thừa nháºn ở La mã. Di tÃch Asklepios được tìm thấy liên quan đến ngà nh Y trong cuốn giáo khoa Y khoa cá»§a thầy thuốc nổi tiếng ngưá»i Ả ráºp Avicenna và o năm 1544, có in hình Asklepios ở trang bìa. Rồi từ đó phù hiệu cá»§a Asklepios được sá» dụng là biểu tượng cá»§a ngà nh Y ở nhiá»u nÆ¡i, từ Châu Âu (Hiệp há»™i Y khoa Hoà ng gia Anh) sau đó phổ biến đến các quốc gia trên thế giá»›i. Ở Ai cáºp cổ đại các mẫu rắn được dùng trong các kiểu viết chữ tượng hình. Trung quốc và cả Việt Nam xem rắn là má»™t loại thuốc trị được nhiá»u chứng bệnh. Nháºt cÅ©ng tìm thấy vết tÃch rắn vẽ trong các ngôi má»™ cổ v..v.. Cây gáºy là biểu tượng cá»§a bác sÄ© khắp nÆ¡i trên thế giá»›i cứu nhân độ thế. Nói chung sá»± liên quan giữa rắn vá»›i ngà nh Y là gần gÅ©i hÆ¡n cả, tinh thần Asklepios trong thá»±c hà nh Y khoa có thể đáp lại lòng mong má»i cá»§a bệnh nhân, cây gáºy tượng trưng cho cây sá»± sống, tÃnh tháºn trá»ng trong ngà nh Y Dược là sá»± cống hiến cho nhân loại.
Cái chén của Hygeia
Hygiea nữ thần Sức khoẻ (God of Health) cầm cái chén vá»›i con rắn cuốn quanh tay, trong vị thế giống như rắn sắp sá»a thả lưỡi và o chén. Chữ “hygiene†bắt nguồn từ chữ Hygeia, dần dần biểu tượng chỉ có cái chén và con rắn trở nên quen thuá»™c và được mang tên là “Chén Hygeiaâ€. Nhiá»u ngưá»i coi cái chén cá»§a Hygeia và con rắn như biểu tượng sá»± sống tiêu biểu là chén thuốc nước và con rắn tượng trưng khả năng là m là nh bệnh. Chén Hygeia là m biểu tượng cho những nhà chế thuốc ở Italy từ năm 1222. Năm 1922 ngưá»i à dùng nó trong dịp lá»… mừng ká»· niệm 700 năm thà nh láºp Äại há»c Padua, là trưá»ng đại há»c hà ng đầu cá»§a à nổi báºt lâu Ä‘á»i ở Châu Âu. Năm 1796 chén Hygeia chÃnh thức sá» dụng là m biểu tượng cho ngà nh Dược. Tại Äức từ năm 1951 Fritz Ruppercht Mathieu phát hoạ phù hiệu cho nhà thuốc Tây chữ A nghiã là „Apotheke là nhà thuốc“ mà u đỠcó hình cái chén và con rắn.
Rắn trong ng à nh Y há»c Tây phương
Ná»c rắn khác biệt rõ rệt từ loà i nà y sang loà i kia, nhưng chúng Ä‘á»u có má»™t Ä‘iểm chung là má»—i loại Ä‘á»u là những hợp chất phức tạp, được tạo thà nh từ hà ng nghìn protein và enzyme khác nhau. Phần lá»›n các loà i rắn độc được chia là m 3 há»: Colubridae, Elapidae hoặc Viperidae, ná»c độc phóng ra từ tuyến nước bá»t chia là m 3 nhóm chÃnh: cytotoxins, neurotoxins và hemotoxins. Rắn cắn chết ngưá»i má»—i năm, nhưng ná»c độc chết ngưá»i cá»§a nó tiá»m tà ng khả năng cứu chữa cho các bệnh cá»§a con ngưá»i (dược liệu trị huyết áp phổ biến, dùng để chữa các khối máu nghẽn, nghiên cứu đến những chứng bệnh như động kinh có nhiá»u hoạt động Ä‘iện não, chữa trị các cÆ¡n Ä‘au hoặc giúp ngưá»i bị nghiện cai thuốc, bệnh Alzheimer, chữa thấp khá»›p, Ä‘au nhức, là m giảm Ä‘au cho bệnh ung thư…) ná»c độc cá»§a loà i rắn chứa má»™t loại protein là m giảm Ä‘au mạnh tương đương như morphine. Rắn Mamba Ä‘en là má»™t trong những loà i rắn nguy hiểm nhất trên thế giá»›i, sống ở Phi châu thuá»™c phiá Nam sa mạc Sahara dà i 2,5 m đến 4,5 m, bò nhanh 24 km/h. Má»—i lần cắn phun ra 400 mg ná»c độc. Chỉ cần 15-20 mg đủ là m con ngưá»i chết trong má»™t thá»i gian rất ngắn.
Các nhà nghiên cứu Pháp trình bà y trên tạp chà Anh, “Natur/Thiên nhiên“ thà nghiệm thà nh công ná»c độc rắn Mamba Ä‘en (Schwazen Manba/ Dendroaspis polylepis polylepis) là m giảm Ä‘au như Morphine không bị phản ứng, “Khi tiến hà nh thà nghiệm trên loà i chuá»™t, ná»c độc cho thấy khả năng giảm Ä‘au mạnh tương đương vá»›i morphine nhưng lại không gây ra nhiá»u tác dụng phụâ€. Cách lấy ná»c rắn dùng ngón tay cái và ngón trá» bóp nhẹ và o mang tai rắn kÃch thÃch tuyến ná»c độc nằm dưới da cá»§a má»—i bên mang tai, ná»c rắn theo rãnh cá»§a răng chảy ra dụng cụ lấy ná»c, ná»c là chất lá»ng không mà u trong suốt, qua tiến trình là m khô giữ được tác dụng như ná»c rắn tươi là nguồn cung cấp thuốc quan trá»ng để bà o chế thuốc… lấy ná»c rắn và o mùa hè, má»—i tháng má»™t lần má»™t con lấy được trung bình 0,25 ml, nhưng còn tùy thuá»™c và o những loại rắn lá»›n thì nhiá»u hÆ¡n.
Rắn trong ngà nh Äông Y
Việt Nam có các trại nuôi rắn được phát triển, nổi tiếng như trại rắn VÄ©nh SÆ¡n (Phú Thá»), trại rắn Äồng tâm (Tiá»n Giang). Má»™t số loà i rắn thưá»ng dùng là m thuốc: Rắn hổ mang là chúa tể cá»§a loà i rắn. Rắn hổ mang còn có tên gá»i là hổ lá»a, hổ phì, tên khoa há»c là Naja Naja, thuá»™c há» rắn hổ (Elapidae). Rắn cạp nong (rắn mai gầm) (Bungarus fasciatus Schneider) Rắn cạp nia (rắn mai gầm bạc) (Bungarus candidus L. Rắn ráo (Ptyas mucosus), há» Rắn nước (Colubridae). Các loà i rắn biển (đẻn Ä‘ai xanh, đẻn đốm, đẻn khoang,…) thuá»™c chi Hydrophis, há» Rắn biển (Hydrophiae).
Thịt rắn (bá» ná»™i tạng): chứa protein, acid amin. Thưá»ng dùng dưới dạng rượu thuốc gồm 1 bá»™ 3 con gá»i là tam xà (1 hổ mang, 1 cạp nong, 1 rắn ráo), hoặc bá»™ 5 con gá»i là ngÅ© xà (1 hổ mang, 1 cạp nong, 1 cạp nia, 2 rắn ráo). hay là m thà nh thuốc viên chữa Ä‘au nhức khá»›p xương, tê bại, nhá»t độc.
Ná»c rắn: rất độc do có các enzym và protein độc. Thưá»ng dùng dưới dạng thuốc tiêm, thuốc mỡ chữa tê thấp, giảm Ä‘au cho bệnh nhân ung thư, hạn chế phát triển khối u.
Máºt rắn: chứa các loại acid máºt, chữa thấp khá»›p, Ä‘au lưng, sốt kinh giảm ở trẻ em, ho, hen suyá»…n, sát khuẩn vết thương. Dùng dưới dạng rượu thuốc hay sirô.
Xác rắn: chữa động kinh, co giáºt ở trẻ em, Ä‘au cổ há»ng, ghẻ lở. Dùng 6-12g má»™t ngà y, dạng thuốc sắc hay sao và ng tán bá»™t uống, ngâm cồn bôi ngoà i.
Rượu rắn có công dụng trị các chứng tê liệt, Ä‘au nhức, phong thấp, bồi bổ sức khoẻ, ăn uống cháºm tiêu. Rượu rắn Phụng Hiệp là thổ sản địa phương, Há» là m theo ba cách như ngâm rắn tươi, rắn khô và bá»™t rắn, phải là rắn sống mổ bụng từ ức tá»›i háºu môn, bá» hết chỉ giữ lại mỡ và máºt vì đây là hai vị thuốc.. Nhiá»u nÆ¡i không ngâm rượu nguyên con rắn thì nấu cao rắn… theo „táºp đòan Tuệ Linh“ quảng cáo.
Tại Việt Nam ngưá»i ta đồn và quảng cáo: sừng tê giác, ngà voi, tay và máºt gấu, rượu rắn, hổ cốt …đá»u là “thần dược“ chữa được bá bệnh, cưá»ng dương bổ tháºn “ông uống bà khen“. Phải cẩn tháºn đừng vá»™i tin, quảng cáo là m tiá»n không trách nhiệm. “khá»e đâu không thấy, chỉ thấy rước há»a mà thôi†tốn kém tiá»n bạc. Bởi vì các nhà khoa há»c Tây phương chưa chứng minh được kết qá»§a các loại „thần dược„ cá»§a ngưá»i Việt Nam. Theo Tây y bệnh nhân chữa trị theo phương pháp khoa há»c, Bác sÄ© định bệnh cho uống thuốc chữa hết bệnh, còn theo ngà nh Äông y dùng thuốc Bắc chỉ có tác dụng Ä‘iá»u trị há»— trợ. Có trưá»ng hợp từng xảy ra, ngưá»i ở Äức vá» Việt Nam mua rượu rắn uống phải giã từ cuá»™c chÆ¡i. Bác sÄ© khám nghiệm tá» thi cho biết là ngá»™ độc. Ngưá»i Tây phương há» không ăn uống như ở Việt Nam, nhưng ngưá»i nà o cÅ©ng khoẻ mạnh tuổi thá» thưá»ng trên 80. Nếu bị Ä‘au nhức cÆ¡ thể, tứ chi nên táºp thể dục, Ä‘i Fitness sẽ khá»e, không có rượu nà o chữa trị hết bệnh.
Sau năm 1975 thì Ä‘á»i sống tại quê nhà có thể ảnh hưởng Tà u nên vá» vấn đỠăn uống „há»—n tạp“ hÆ¡n, phần lá»›n quan trá»ng ăn uống chỉ để cưá»ng dương bổ tháºn… Sà i Gòn có nhiá»u quán nháºu, đặc sản thịt rắn, uống máu, nuốt máºt sống cá»§a rắn. Các loà i rắn bị săn bắt để ăn thịt hay ngâm rượu, có nhiá»u loại sắp bị tuyệt chá»§ng, không còn rắn để bắt chuá»™t, gây thêm nạn chuá»™t sinh sản nhiá»u phá hoại ngÅ© cốc …Ấn Äá»™ từ năm 1972 có luáºt cấm bắt rắn, dù những ngưá»i bắt rắn huấn luyện múa theo Ä‘iệu sáo để mua vui, nếu ngưá»i nà o vi phạm bị phạt tù.
Năm 2013 là năm Quý Tỵ ngà y 10.2.2013 cầm tinh con rắn hy vá»ng Ä‘á»i sống cá»§a rắn phải được bảo vệ vì loà i rắn phục vụ cho khoa há»c, Ä‘iá»u chế thuốc từ ná»c rắn để chữa bệnh, giúp con ngưá»i có thể kéo dà i tuổi thá».
( ST )
_________________ Pháºn là m trai gõ phÃm bình thiên hạ.
Chà anh hùng click chuột định giang sơn.
|
|