Những Người Phụ Nữ là m nên Lịch Sử

[THAINGO-A1]

Ỷ LAN

Nói đến triều Lý không thể không nói về Ỷ Lan, Một trong những danh nhân có tài trị nước của dân tộc ta.

Tên thật của Ỷ Lan là Lê Thị Yến, quê ở làng Thổ Lỗi sau đổi thành Siêu Loại (Thuận Thành ,Bắc Ninh) nay thuộc Gia Lâm, Hà Nội. Vì mẹ mất lúc 12 tuổi, cha lập vợ kế, nên thân phận của Ỷ Lan khổ như cô Tấm trong truyện cổ. Sử ghi: Ỷ Lan là cô Tấm lộ Bắc, hay gọi đền thờ Ỷ Lan ở Dương Xá(Gia Lâm, Hà Nội) là đền thờ Bà Tấm là vì thế.

Năm ấy, vua Lý Thành Tông 40 tuổi chưa có con trai nối dõi, nên về chùa Dâu cầu tự. Vua và quần thần vãn xem phong cảnh trong vùng, chợt thấy trong ngày hội vui, mà trên nương vẫn có một người con gái vừa hái dâu, vừa hát, Vua bèn vời xuống hỏi sự tình. Thấy Lê Thị Yến bội phần xinh đẹp, lại đối đáp lưu loát. Vua cảm mến nên đưa về triều, rồi phong làm Nguyên Phi, cho xây một cung riêng, Đặt tên là cung Ỷ Lan để nhớ lại cô gái tựa gốc cây lan của buổi đầu gặp gỡ.

Khác với các hậu phi, Ỷ Lan không lấy việc trau chuốt sắc đẹp, mong chiếm được tình yêu của Vua mà quan tâm hết thảy mọi việc trong triều, Ỷ Lan khổ công học hỏi, miệt mài đọc sách, nghiền ngẫm nghĩa sách nên chỉ trong một thời gian ngắn, mọi người đều kinh ngạc trước sự hiểu biết uyên thâm về mọi mặt của Bà Triều thần khâm phục Bà là người có tài.

Một lần, Vua Lý Thánh Tông hỏi Bà về kế trị nước. Ỷ Lan tâu:
Muốn nước giàu dân mạnh, điều hệ trọng là phải biết nghe lời can gián của đấng trung thành. Lời nói ngay tuy chướng tai nhưng có lợi cho việc làm. Thuốc đắng khó uống nhưng chữa được bịnh. Điều hệ trọng thứ hai là phải xem quyền hành là một thứ đáng sợ. Quyền lực và danh vọng là thứ làm that đởi con người Tự mình tu đức để giáo hóa dân thì sâu hơn mệnh lệnh, dân bắt chước người trên thì nhanh hơn pháp luật. Nước muốn mạnh Hoàng Đế phải nhân từ với muôn dân. Phải xoay cái thế thiên hạ ở nhân chứ không phải ở bạo. Hội đủ những điều ấy nước Đại Việt sẽ vô địch

Nghe Ỷ Lan tâu Vua phục lắm. Bởi thế, năm 1069, vua Lý Thánh Tông thân chinh cầm quân đi đánh giặc,đã trao quyền nhiếp chính cho Ỷ Lan. Cũng ngay năm ấy nước Đại Việt không may bị lụt lớn, mùa màng thất bát, nhiều nơi sinh loạn. Nhưng nhờ có kế sách trị nước đúng đắn, quyết đoán táo bạo, loạn lạc đã được dẹp yên, dân đói đã được cứu sống .Cảm cái ơn ấy, cũng là cách suy tôn một tài năng, nhân dân đã tôn thờ Ỷ Lan là Quan Âm nữ, lập bàn thờ Ỷ Lan. Vua đánh giặc lâu không thắng, bèn trao quyền binh cho Lý Thường Kiệt, đem một cánh quân nhỏ quay về,.Đến châu Cư Liên (Tiên Lữ-Hưng Yên) hay tin Ý Lan đã vững vàng đưa đất nước vượt qua muôn trùng khó khăn, giữ cảnh thái bình, thịnh trị, Vua hổ thẹn quay ra trận quyết đánh cho kỳ thắng mới về

Năm Nhâm Tý( 1072) Vua Lý Thánh Tông đột ngột qua đời, triều Lý không tránh khỏi rối ren. Nhưng khi Ỷ Lan trở thành Hoàng Thái Hậu nhiếp chính và Lý Thường Kiệt nắm quyền Tể Tướng thì nước Đại Việt lại khởi sắc, nhanh chóng thịnh cường. Ỷ Lan đã thi hành những biện pháp dựng nước yên dân, khiến cho thế nước và sức dân mạnh hẳn lên.

Năm Đinh Tỵ (1077). Tống triều phát đại binh sang xâm lược. Để Lý Thường Kiệt rảnh tay lo việc trận mạc.Thái hậu Ỷ Lan đã bỏ qua hiềm khích cũ, điều Lý Đạo Thành từ Nghệ An về, trao chức Thái Sư như cũ, để cùng mình điều khiển triều đình, huy động sức người sức của vào trận.

Nhờ vậy, nước Đại Việt đã làm nên chiến thắng hiển hách. Quân giặc hùng hổ toan làm cỏ nước Đại Việt đã phải cam chịu thất bại, lủi thủi rút quân về nước.

Làm nên chiến thắng nầy , công Thái Hậu Ỷ Lan thật lớn. Nhưng trong đời Ỷ Lan không phải không có tì vết. Sau khi vua Lý Thánh Tông qua đời, Hoàng Hậu Thượng Dương dựa vào thế lực của Thái Sư Lý Đạo Thành, đã gạt Ỷ Lan ra khỏi triều đình .Mãi 4 tháng sau, có Lý Thường Kiệt giúp sức, Ỷ Lan mới trở lại quyền Nhiếp chính. Bà đã bắt giam Hoàng Hậu Thượng Dương cùng 72 cung nữ vào lãnh cung, bỏ đói cho đến chết.

Vì tội trạng ấy , Sử sách phong kiến đã xóa sạch mọi công lao của Bà đ6í với dân, với nước, mà quên mất rằng; Trong sự nghiệp chính trị, đó là chuyện thường thấy....

( Theo các triều đại VIỆT NAM)

[NuSinh]

O Thái Ơi ! sưu tầm những bài này thật giá trị , khi đọc lại NS cảm thấy thật hảnh diện vì mình cũng là phụ nữ Việt Nam ..Có đúng không ??
cám ơn ThaiNgo nha.

[THAINGO-A1]

DƯƠNG VÂN NGA

Khi đề cao võ công văn trị của Đinh Bộ Lĩnh và Lê Hoàn,những anh hùng của công cuộc thống nhất đất nước, không thể không kể đến sự cống hiến của Dương Vân Nga đối với đất nước. Có thể xem Dương Vân Nga là cầu nối giữa Đinh Bộ Lĩnh và Lê Hoàn,ngưới làm cho công cuộc thống nhất đất nước do Đinh Bộ Lĩnh khởi xướng được Lê Hoàn hoàn tất.

Sự nghiệp chính trị của người phụ nữ ấy đã không được sử cũ chú ý đến mà lại cứ tập trung vào thân phận làm vợ của bà. Vốn là con ông Dương Thế Hiển quê ở vùng Nho Quan. Ninh Bình(có tài liệu nói bà tên làDương Thị Ngọc Vân, con gái Dương Tam Kha) rồi trở thành vợ Đinh Bộ Lĩnh, nên sau khi chồng bị ám hại, để lại đứa con 6 tuổi kế nghiệp Hoàng đế, Dương Vân Nga đã phải cáng đáng những khó khăn vượt quá sức mình. Sự nghiệp thống nhất đất nước vừa được hoàn thành, bị đe dọa từ nhiều phía.

Bên ngoài phong kiến phương Bắc sửa soạn đại binh xâm lược. Bên trong, các triều thần phân biệt , tranh chấp gay gắt có nguy cơ nổ ra nội chiến lớn. Là người có tầm nhìn xa thấy rộng, Dương Vân Nga nhận thấy rõ chỉ có Thập đạo tướng quân Lê Hoàn là người có khả năng giải quyết tình hình nghiêm trọng ấy. Nếu Dương Vân Nga không biết đặt lợi nước lên trên quyền lợi của dòng họ, bà có thể dựa vào quyền thần để chống lại một quyền thần khác, ngoan cố bảo vệ ngai vàng cho đứa con nhỏ của mình, sẽ gây ra nạn bè đảng, tranh chấp, đẩy đất nước vào thảm cảnh rối loạn. Vậy mà chỉ vì Dương Vân NGa đã lấy chiếc long bào choàng lên vai Lê Hoàn, về sau trở thành vợ Lê Hoàn mà sử sách phong kiến đã xóa sạch công lao của bà. Ngược lại với cách nhìn nhận trên, nhân dân ta có thái độ rộng lượng và đúng đắn. Sử cũ chép rằng: Tục dân lập đền thờ, tô ba pho tượng: Tiên Hoàng, Đại Hành, và tượng Dương Vân Nga cùng ngồi". Vùng Hoa Lư còn lưu truyền nhiều truyền thuyết đẹp về Dương Vân Nga nhằm ghi nhận công lao của bà.

Đến thời Lê Mạt, An phủ sứ Lê Thúc Hiển ra lệnh cấm vịệc thờ chung ba nhân vật của sự nghiệp thống nhất hồi cuối thế kỷ thứ 10 thì dư luận dân gian đã phê phán quyết liệt

Truyền thuyết ở Hoa Lư còn kể rằng: sau khi Lê Thúc Hiển làm cái việc buộc lụa trắng vào cổ tay bức tượng Dương Vân Nga, dong tượng bà từ đền thờ Đinh Bộ Lĩnh về đền thờ Lê Hoàn, khi trở về kinh, viên quan họ Lê ấy đã lăn ra chết vì đứt ruột.....

(Theo Các Triều đại VIỆT NAM)

[THAINGO-A1]

THÁI TỔ PHẠM HOÀNG HẬU.

Bà họ Phạm, húy là Ngọc Trần, người xã Quần Lại, huyện Lôi Dương, Thanh Hóa. Bà là một trong số các bà vợ của LÊ LỢI. Khi Lê Lợi mới khởi nghĩa đánh giặc Minh phải di chuyển luôn, không ở yên một chổ. Bà sinh ra Nguyên Long (vua Thái Tông sau nầy) vào mùa Đông năm Quý Mão (1423), tức là vào năm thứ 6 của cuộc khởi nghĩa.

Năm ẤT TỴ (1425) Bình Định Vương Lê Lợi vây thành Nghệ An, khi đến thành Trào Khẩu ở Hưng Nguyên, nơi có đền thờ thần Phổ Hộ, Ban đêm, nhà Vua nằm mộng, thấy có vị thần đến bảo rằng:
"Tướng quân cho tôi một người thiếp, tôi sẽ xin phù hộ tướng quân diệt giặc Ngô, làm nên nghiệp đế ".

Hôm sau, Bình Định Vương gọi các bà vợ đến, hỏi: "Có ai chịu đi làm vợ vị thần không ? Sau nầy khi Ta lấy được nước sẽ lập con của người ấy làm Thiên Tử." Các bà không ai nói gì. Chỉ có bà họ Phạm khảng khái quỳ thưa: “Nếu Minh Công giữ lời hứa, thì Thiếp nguyện xả thân. Ngày sau làm nên nghiệp lớn chớ phụ con Thiếp."

Nhà Vua khen ngợi và thương cảm, nói với các bà tôn, nhận theo lời hẹn đó. Khi đó, Nguyên Long mới lên 3 tuổi, Bà liền cho người hầu bế ẵm, nuôi nấng.

Nhà Vua sai làm lễ tế thần, dùng Bà làm vật tế. Đó là ngày 24/3 năm Át Tỵ (1425).

Khi Lê Lợi đã bình định được thiên hạ, lên ngôi Vua, bảo với quần thần rằng: “Bà ấy đáng làm Chúa cả trăm vị thần nước ta, không ai dám trái”. Bèn sai người rước quan tài về an táng ở Thanh Hóa. Đi đến xã Thịnh Mỹ thì trời tối, chưa kịp qua sông, phải ngủ lại ở chợ. Đến đêm, mối đùn quanh quan tài thành một đống đất cao, biến thành một nấm mồ. Sứ giả lấy làm lạ, trở về tâu Vua. Vua chợt hiểu ra, nói: “Đó là vị thần đã làm theo lời hẹn”, bèn bảo, cứ để quan tài ở đó,dựng điện Hiếu Nhân để thờ, đồng thời dựng miếu, đặt thần chủ ở Lam King để cúng tế.

Đến năm Kỷ Dậu (1429) nhà Vua cử Quận Vương Tư Tề là con trưởng đã lớn làm Quốc Vương, tạm coi việc nước. Tư Tề là người đã từng lăn lộn từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến, đã từng cùng Lưu Nhân Chú vào thành Đông Quan để làm con tin, thực hiện hòa ước với Vương Thông. Năm Nhâm Tý (1432) Quốc Vương Tư Tề đã đem quân đi đánh Châu Phục Lễ, bức hàng tù trưởng Đèo Cát Hãn và con là Đèo Mạnh Vượng.

Cuối đời, Vua LÊ THÁI TỔ mắc nhiều bệnh, chính sự của nhà nước đều giao cho Tư Tề quyết định. NHưng vì Vương mắc chứng cuồng, giết bừa các tì thiếp,dần dần không hợp ý Vua..... Vua rất lo nghĩ đến trách nhiệm của người thừa kế...

Một hôm, giữa tru6a nằm ngủ, chợt mộng thấy bà Hoàng Hậu Phạm Ngọc Trần than trách rằng: "Nhà Vua phụ công của Thiếp, từ hời mới khởi nghĩa đã đem Thiếp cho vị thần. Nay được Thiên hạ rồi, mà ơn thánh chẳng được hưởng”. Vua tỉnh dậy, bồi hồi xúc cảm, bèn cho lập Nguyên Long làm con đích, (Hoàng Thái Tử) .

Khi Lê Thái Tổ mất, Nguyên Long được nối ngôi lấy hiệu là THÁI TÔNG.

Tháng 6 năm Giáp Dần (1434) truy tôn Mẹ là Phạm Ngọc Trần làm Cung Từ Quốc Thái Mẫu, thờ phụng ở Thái Miếu.

Tháng 2 năm Đinh Tỵ (1437) truy tôn làm Cung Từ Quang Thục Quốc Thái Mẫu.

Tháng 12 năm Đinh Tỵ (1437) truy tôn làm Hoàng Thái Hậu.