Xem chủ đề cũ hơn :: Xem chủ đề mới hơn
Tác giả
Thông điệp
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Gửi: Ba 1 17, 2012 11:45 am Tiêu đề: Vua Lý Công Uẩn và tầm nhìn THÄ‚NG LONG
Äá»c qua lịch sá» Việt Nam nháºn thấy tinh thần Pháºt Giáo rất thịnh hà nh và phổ biến trong nhân gian gây thà nh há»c phong hai triá»u Lý, Trần.
Có thể nói trong thá»i nhà Lý, Pháºt Giaó đã trở thà nh Quốc Äạo, đặt trên má»™t địa vị tối cao cá»§a ná»n há»c thuáºt nước nhà . Các sÄ© phu trong nước phải há»c Pháºt và phải khảo hạch vá» giáo lý nhà Pháºt trước khi lãnh lấy trách nhiệm trị quốc an dân.
Nhá» thấm nhuần giáo lý từ bi, há»· xả, cá»§a nhà Pháºt mà nhiá»u vị vua đã nhưá»ng ngôi lại cho con cháu để là m Thái Tthượng Hoà ng và o chùa tu dưỡng, từ vua đến dân Ä‘á»u sùng má»™ đạo đức, khắp nÆ¡i trong nước đêu nô nức xây cất chùa chiá»n, khai mở đạo trà ng để khai hóa môn dân đệ tá». Giữa vua quan và dân chúng có sá»± yêu thương lẫn nhau, đãi ngá»™ nhau như con má»™t nhà , như vua Lý Thái Tôn rất đỗi Ä‘au lòng khi thấy tá»™i phạm giam trong ngục tù bị trói buá»™c, cÆ¡m không đủ no, áo không đủ mặc, đói rét giữa mùa đông đến.Ngà i động lòng truyá»n lấy chăn, chiếu cho tù nằm và má»—i ngà y cho ăn hai bữa đầy đủ.
Äá»i nhà Lý, vua Lý Thái Tôn đánh dẹp giặc Nùng, bình được giặc Chiêm, má»™t chiến công hiển hách nhất là Lý Thưá»ng Kiệt Ä‘em binh đánh Tống, chiếm đát Lưỡng Quảng má»™t chiến công mà không có triá»u đại nà o trong lịch sá» Việt Nam có được.
Trong bầu không khà nhá»™n nhịp hân hoan cùng cả nước Ä‘ang hướng tá»›i ká»· niệm má»™t ngà n năm Thăng Long Hà Ná»™i. Chúng ta tưởng niệm Lý Công Uẩn Hoà ng Äế Việt Nam vá»›i tầm nhìn Thăng Long. Nhằm tìm hiểu thêm má»™t di tÃch lịch sá» và cá»™ng vá»›i má»™t tinh thần tri ân theo truyá»n thống " uống nước nhá»› nguồn"cá»§a các thế hệ dân tá»™c Việt Nam góp phần tôn vinh và giữ gìn bản sắc dân tá»™c.
Ngà i Lý Thái Tổ, tên Húy là Lý Công Uẩn. (974-1028). Lý Công Uẩn ngưá»i là ng Cổ Pháp, tức là ng Äinh Bảng, Phá»§ Từ SÆ¡n, Tỉnh Bắc Ninh. Ngà i là vị vua sáng láºp nhà Lý và cÅ©ng là ngưá»i sáng láºp kinh đô Thăng Long. Má»™t trung tâm chÃnh tri, kinh tế, văn hoá trưá»ng tồn cá»§a đất nước.
Tục truyá»n Lý Công Uẩn là má»™t nhân tà i được nuôi dưỡng từ cá»a Pháºt. Mẹ ngà i là Phạm Thị. Nhân má»™t ngà y ná» bà đi lá»… chùa Cổ Pháp đêm vá», bà ngá»§ má»™ng thấy vị Long Thần cưá»i vá»›i bà , sau đó bà thấy trong ngưá»i khác lạ, và biết mình tá»± nhiên có thai [trưá»ng hợp nà y gá»i là Thánh thai. ]
Khi sanh ngà i ra, được ba tuổi, ngà i được bà giao cho sư trụ trì chùa Cổ Pháp là Lý Khánh Vân nuôi và ngà i Lý Công Uẩn ở chùa từ đó.
Thưở thiếu thá»i ngà i rất khôi ngô, rắn rá»i,thông minh nên được nhà chùa cưng chìu, hết lòng chăm sóc dạy bảo, má»›i bảy tuổi ngà i đã là u thông kinh sá», nhưng phải cái là ngà i rất tinh nghịch.
Giai thoại kể rằng :" Má»™t hôm sư trụ trì sai ngà i mang oản cúng chá»— bệ thá» Há»™ Pháp, chưa cúng ngà i đã khoét ruá»™t oản ăn trước. Äêm đến Há»™ Pháp báo má»™ng cho sư biết, thế là ngà i bị sư trách phạt . Cáºu bé Lý Công Uẩn tức lắm liá»n viết và o lưng tượng" đà y ba ngà n dặm". Äêm hôm đó sư trụ trì lại má»™ng thấy Há»™ Pháp đến ngá» lá»i từ biệt " Hoà ng Äế đà y tôi Ä‘i xa xin có lá»i chà o ông". Sáng hôm sau bất ngá» sư thấy tượng Há»™ Pháp như váºy. sư liá»n sai tiểu xóa, rá»a mấy chữ ấy rá»a mãi mà không sạch, bá»±c mình sư quát, bắt Lý Công Uẩn phải tẩy chùi cái sản phẩm cá»§a mình. Lạ thay cáºu bé Công Uẩn sợ quá xóa đại mấy cái, váºy mà sạch ngay. Sư hết sức kinh ngạc, nhưng chẳng nói gì. Sư biết đây không phải là đứa bé bình thưá»ng, hÆ¡n nữa Công Uẩn đã khá lá»›n rồi, Sư liá»n gá»i Công Uẩn sang há»c vá»›i sư Vạn Hạnh bên chùa Lục Tổ.
Thiá»n sư Vạn Hạnh nổi tiếng hay chữ, há»c thông cả Tam Giáo lại có tà i Kinh Luân. Ở đây, Công Uẩn cÅ©ng đã khôn lá»›n, nhưng cÅ©ng vẫn nghịch ngợm.
Má»™t hôm Công Uẩn ham chÆ¡i bá» há»c, vá» bị ngà i Vạn Hạnh trói, phạt để cả đêm ở ngoà i cổng Tam Quan. Canh khuya ngá»§ không được vì muá»—i chÃch, chân lại bị trói, Công Uẩn tức cảnh là m thÆ¡ .
Tạm dịch:
Trá»i là m mà n gối, đất là m ná»n.
Trăng gió cùng ta một giấc yên.
Äêm khuya chẳng dám dang chân duá»—i.
Chỉ sợ giang sơn phải đảo điên.
Sư Vạn Hạnh phạt đệ tá» như váºy cÅ©ng không yên bụng, ngà i ngá»§ không được bèn ra cổng Tam Quan xem thá», giáºt mình nghe Công Uẩn là m thÆ¡ như váºy cho rằng Công Uẩn có chà khác thưá»ng.
Từ đó, Sư cố công dạy bảo nên ngưá»i hữu Ãch. Sư Vạn hạnh cÅ©ng phải nhiá»u lần khen Công Uẩn : “ Thằng bé nà y không phải ngưá»i thưá»ng , sau nà y lá»›n lên, ắt có thể giải nguy gỡ rối, là m báºc minh chá»§ trong thiên hạâ€. Vá» sau nhá» Sư Vạn Hạnh là quân sư túc trà Công Uẩn được đưa và o là m quan nhà Tiá»n Lê thăng đến chức Tả Thân Vệ Äiện Tiá»n Chỉ Huy Sứ. Là má»™t chức quan đại thần to lúc bấy giá».
Äến khi vua Ngá»a Triá»u chết (1009), nháºn thấy nhà Tiá»n Lê đã hết vai trò, lòng ngưá»i lại Ä‘ang căm giáºn triá»u đại nà y do những hà nh động bạo ngược cá»§a Ngá»a Triá»u. Sư Vạn Hạnh cùng các quan trong triá»u cÅ©ng suy tôn ngà i Lý Công Uẩn lên ngôi vua tức là vua Lý Thái Tổ.
Ngà i Lý Thái Tổ là ngưá»i khoan thứ, nhân từ được lên ngôi Hoà ng đế, bèn đặt niên hiệu là Thuáºn Thiên (nghÄ©a là theo ý trá»i). Ngà i láºp sáu Vương Háºu. Con trưởng là Lý Pháºt Mã được phong là m Thái Tá», con gái lá»›n là An Quốc Công Chúa được gả cho Äà o Cam Má»™c cÅ©ng được phong là m NghÄ©a TÃn Hầu.
Ngà i Lý Thái Tổ thấy đất Hoa Lư, Cố Äô cá»§a Äại Cồ Việt cháºt hẹp, không thể mở mang ra là m chá»— đô há»™i được, bèn định dá»i Äô vá» thà nh Äại La (hay La Thà nh) ngà y nay là Hà Ná»™i.
Tháng bảy năm Thuáºn Thiên thứ nhất (1010) thì khởi sá»± dá»i Äô. Khi ra đến La Thà nh, ngà i nói: “ Có Ä‘iá»m trông thấy rồng và ng bay lên trên trá»iâ€, nên đổi tên Äại La thà nh Thăng Long, và cải Hoa Lư là m Trưá»ng An Phá»§ và Cổ Pháp là m Thiên Äức Phá»§.
Quyết định dá»i bá» hẳn má»™t Kinh Äô từ vùng núi non hiểm trở ra vùng Äồng Bằng. Có thể cho thấy, bản lãnh và tầm nhìn cá»§a vị Hoà ng Äế khai sáng ra triá»u Lý và Thá»§ Äô Hà Ná»™i cá»§a Việt Nam.
Trong chiếu dá»i Äô( Thiên Äô Chiếu) Lý Thái Tổ khẳng định là m thế không phải theo ý riêng mà để mưu việc lá»›n, thấy thuáºn tiện thì thay đổi, cÅ©ng trong chiếu dá»i đô ngà i viết rằng: “ Thăng Long là nÆ¡i thắng địa, thá»±c là chá»— tụ há»™i quan yếu cá»§a bốn phương, đúng là nÆ¡i “Thượng Äô Kinh Sư†mãi muôn Ä‘á»i.
Như váºy, công cuá»™c thá»±c sá»± chuẩn bị cho dá»i Äô chỉ diá»…n ra trong vòng năm tháng (từ tháng 2 đến tháng 7 năm 1010) đã là má»™t Kinh Äô Äại Việt được chuẩn bị hoà n tất. Sá» sách ghi nháºn chưa đầy 5 tháng, chưa thể đủ cho việc xây dá»±ng má»™t kinh đô má»›i. Váºy ná»n tảng váºt chất cho Kinh Äô Thăng Long hẳn đã được chuẩn bị từ trước đó.
Việc dá»i Äô có má»™t ý nghÄ©a lịch sá» vô cùng trá»ng đại, nó đánh dấu sá»± phát triển cá»§a xã há»™i Việt Nam đã đến lúc đòi há»i má»™t trung tâm chÃnh trị, kinh tế và văn hóa có tầm rá»™ng lá»›n hÆ¡n khu vá»±c Hoa Lư nhá» hẹp, bởi vì Thăng Long là nÆ¡i :
Äất nà y bá»n vững dà i lâu
Thế như “hổ phục rồng chầu†uy nghi.
Xứng danh được chá»n kinh kỳ.
Ngoại giao ná»™i trị thÃch nghi má»i đưá»ng
Núi non sông nước phố phưá»ng
Äất nà y trá»ng yếu bốn phương tụ vá» .
Chuyện cÅ© kể rằng: “Sông Hồng khi xưa ăn thông vá»›i hồ Xác Cáo (còn có tên là hồ Trâu Và ng, Hồ Lãng Bạt, hồ Äạp Hối) Ä‘iểm nối kết là ở cá»a sông Bãi Sáºy ( tức hồ Trúc Bạch ngà y nay).
Năm 1010, Vua Lý Công Uẩn chèo thuyá»n ngược Sông Hồng tá»›i đây, thì nhìn thấy má»™t con rồng bay lên, cho là điá»m tốt, ngưá»i ban chiếu dá»i Äô lấy tên là Thăng Long và đặt cho hồ bao la nà y là hồ Dâm Äà m (mù sương) thà nh Thăng Long.
Thuở ấy, nÆ¡i nà y chỉ vẻn vẹn 4km vuông, ở phÃa Nam và Äông Nam hồ Dâm Äà m, để tránh tránh cho kinh thà nh khá»i bị lÅ© lụt uy hiếp hằng năm và để tránh cho là ng mạc, thôn xóm vùng hạ lưu sông khá»i bị lÅ© lụt phá há»§y mùa mà ng, má»™t công trình thá»§y lợi vÄ© đại đã diá»…n ra trong hai triá»u đại nhà Lý và nhà Trần, gần 2000km đê đã má»c lên, cứu đồng bằng Bắc bá»™ thoát khá»i lÅ© lụt.
Tại kinh đô Thăng Long , con đê đã ngăn cách Sông Hồng vá»›i hố Dâm Äà m. Sang thá»i Háºu Lê, đê Mã Canh nối từ Yên Quang tá»›i Yên Phụ (tức đưá»ng Cổ Ngư, đưá»ng Thanh niên sau nà y) đã được tạo ra để ngăn nốt mối liên hệ giữa hồ Dâm Äà m vá»›i cá»a sông Bãi Sáºy, hình thà nh hồ Trúc Bạch, tách hẳn hồ Tây như ta đã thấy ngà y nay .
Äó là những Ä‘iá»u mà hằng trăm năm qua nhiá»u ngưá»i được biết, thỉnh thoảng có ngưá»i nhắc lại như nhắc tá»›i má»™t truyá»n thuyết đáng trân trá»ng. Nhưng vẫn có ngưá»i không tin . Những thông tin má»›i nhất vá» cứ liệu lịch sá» và cÆ¡ sở thá»±c tiá»…n đã là m cho má»i ngưá»i sá»ng sốt và phải nhìn nháºn vấn đỠmá»™t cách nghiêm túc.
Má»™t là bản đồ hệ thống núi non hình rẽ quạt Ä‘i từ Tây sang Äông. Dãy Äông Triá»u, Ngân SÆ¡n, Sông Gầm, Hoà ng Liên SÆ¡n, Sông Äà Và Tam Äảo… Ä‘á»u quy tụ tại Thăng Long, các dãy núi đồng quy như váºy tất tạo nên các luồng khà đồng quy . Các luồng khà tạo thà nh cÆ¡n lốc, xoáy lại, bay lên, tạo nên hình ảnh là hoà n toà n có tháºt. Như váºy, Vua Lý Công Uẩn đã nhìn thấy rồng tháºt không phải là giấc mÆ¡, cÅ©ng không phải tưởng tượng ra.
Hai là toà n bá»™ các dòng sông Ä‘á»u chảy theo hướng thìn (rồng) hướng cá»§a chòm sao Cang Kim Long gần như tất cả Ä‘á»u quy tụ vỠđộng mạch chá»§ là Sông Hồng. Sá» sách Kim Cổ, Äông Tây Ä‘á»u nói đến ná»n văn minh cá»§a các dòng sông “ Văn Minh Sông Hồngâ€là quy tụ các ná»n văn minh cá»§a các dòng sông, thì giá trị được tăng lên gấp bá»™i. Äó chÃnh là Núi Châu, Sông Tụ.
Má»™t ngưá»i uyên bác như Vua Lý Công Uẩn vá»›i sá»± đóng góp trà tuệ cá»§a ngưá»i thầy là Thiá»n Sư Vạn Hạnh đã sá»›m phát hiện ra thế đất có cấu trúc phong thá»§y quý hiếm nà y thì việc ban chiếu dá»i đô vỠđây, đặt tên Kinh thà nh Thăng Long là má»™t quyết định vô cùng thông minh và chuẩn xác. Không ai có thể xoay được thế cá»§a núi sông trá»i đất nà y. Má»™t ngà n năm đã đến, Thăng Long xưa đã trở thà nh má»™t Hà ná»™i phát triển. Năm 2010 thì quy mô đã kÃn cả 2 bá» Tả ngạn, Hữu ngạn và thà nh phố đã ôm gá»n Hồ Tây, thá»±c sá»± là tâm Ä‘iểm cá»§a huyệt đạo, má»™t quốc gia như xưa kia ngà i Lý Công Uẩn hằng mong muốn. Vị Hoà ng Äế Việt Nam thá»i Lý nà y đã có cái nhìn tháºt sâu, tháºt xa từ gần má»™t ngà n năm trước váºy.
Tháng 6 năm Thuáºn Thiên thứ 9 ( Máºu Ngá» 1018) Lý thái Tổ sai quan là Nguyá»…n Äạo Thà nh và Phạm Hạc sang nhà Tống (Trung Quốc) thỉnh Tam Tạng Kinh Äiển để và o kho Äại Hưng .
Trong Äại Sá» Ký Lê Văn Hưu nói : “Lý Thái Tổ lên ngôi chưa được hai năm, Tông miếu chưa dá»±ng, đà n xả tắc chưa láºp mà trước đã xây dá»±ng được 8 chùa ở Phá»§ Thiên Äức, lại trùng tu chùa quán ở các lá»™ và độ cho là m tăng hÆ¡n nghìn ngưá»i kinh sư……â€.
Những ngôi chùa cổ kÃnh có sắc thái kiến trúc văn hóa Pháºt Giaó Ä‘á»i nhà Lý được xếp và o hà ng di tÃch thắng cảnh Việt Nam như:
Chùa Thiên Phúc tục danh chùa cả ở là ng Thụy Khê, Phủ Quốc Oai Tỉnh Sơn Tây.
Chùa Thầy ở Sà i sơn, Quốc Oai, Tỉnh Hà Tây.
Chùa Diên Phúc ở thôn Thái Bình, Xã Mai Lâm, Huyện Äông Anh, Thá»§ Äô Hà Ná»™i .
Hiện nay Thá»§ Äô Hà Ná»™i bảo vệ được 62 di tÃch lịch sá», trong đó chùa chiếm Ä‘a số.
Nói đến chùa ngưá»i ta nghÄ© đến mái chùa cong cong cổ kÃnh, nép mình khiêm tốn trong thôn xóm đìu hiu
Thấp thoáng đâu đây cảnh tượng là ng,
Có con đưá»ng nhá» chạy lang thang.
Có hà ng tre gợi hồn sông núi,
Yên lặng chùa tôi ngáºp nắng và ng. (Huyá»n Không)
Ngôi chùa là tất cả cái gì cao quý không chỉ đối vá»›i Pháºt Giáo mà còn đối vá»›i dân tá»™c Việt. Chùa còn tượng trưng cho quê hương dân tá»™c
Chùa vẫn trÆ¡ gan cùng tuế nguyệt , qua tháng năm dầu trải qua bao cuá»™c thăng trầm trong lịch sá» quốc gia Việt Nam.Chùa vẫn trưá»ng tồn :
Chùa đứng hiá»n là nh từ thưở xưa
Hồn dân gởi gấm tá»± bao giá».
Tổ tiên bồi đắp qua năm tháng,
Nối tiếp không ngừng lá»›p tuổi thÆ¡ (Huyá»n Không- Ngà y vui dân tá»™c)
Mái chùa đã tượng trưng cho tất cả thâm tình chất chứa trong tim , trong tâm hồn ngưá»i dân Việt. Tình yêu quê hương gắn vá»›i tình yêu Äạo Pháºt, yêu mái chùa .Tháºt đúng như lá»i nhà thÆ¡ đạo Huyá»n Không diá»…n tả:
Mái chùa che chở hồn dân tộc,
Nếp sống muôn Ä‘á»i cá»§a tổ tông.
Tóm lại, Ä‘á»i nhà Lý Pháºt giáo rất thịnh, chùa má»c lên như nấm, không những không hạn chế,ai Ä‘i tu, xây chùa còn được khen ngợi và trá»ng đãi. Trong 216 năm trải qua 8 Ä‘á»i vua, vua nà o cùng sùng tÃn đạo Pháºt, đức Từ, Bi, Há»·, Xả cá»§a nhà Pháºt đã hun đúc từ vua quan cho đến dân dã những đức hy sinh cao cả, xem thưá»ng danh lợi, ưa chuá»™ng nhân nghÄ©a đạo lý, cho nên ở thá»i nà y há»c thuáºt và chÃnh trị Ä‘á»u nằm trong tay các vị tăng lữ thiá»n môn.
Vua Lý Thái Tổ trị vì 19 năm thì mất, thỠ55 tuổi.
Ngà i Lý Công Uẩn thá»±c sá»± là ngưá»i con ưu tú cá»§a dân tá»™c. Ngà i đã cùng triá»u Lý là m rạng danh nước Äại Việt, viết lên những trang sá» dá»±ng nước và giữ nước.
Và Thá»§ Äô Hà Ná»™i là điểm son lịch sá» là niá»m tá»± hà o cá»§a Dân Tá»™c Việt đã và đang vá»›i tư thế hân hoan chà o đón đại lá»… 1000 năm Thăng Long- Hà Há»™i trên tinh thần lợi tha, yêu Tổ quốc Quê hương, yêu lịch sá» dân tá»™c Việt .
(Bà i tham luáºn nà y đã đăng, Ä‘á»c tại Há»™i Thảo Khoa Há»c - Pháºt Giáo thá»i Lý vá»›i 1000 năm Thăng Long - Hà Ná»™i, Ngà y 29/7/2010 tại Thá»§ đô Hà Ná»™i.)
Tác giả Biên khảo: Ni Sư ThÃch Nữ Nhà n Liên Tịnh xá Ngá»c Ban -Tỉnh Äắc Lắc_________________
Được sửa bởi Toc Trang ngày CN 9 02, 2012 5:24 am; sửa lần 40.
Về Đầu Trang
phale HS SaoMai Ngày tham gia: 19 7 2008 Số bài: 448
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Về Đầu Trang
phale HS SaoMai Ngày tham gia: 19 7 2008 Số bài: 448
Gửi: Ba 1 24, 2012 9:09 pm Tiêu đề:
Cổng chùa Cổ Pháp nÆ¡i tương truyá»n Lý Công Uẩn từng sống thá»i bé
Chùa Cổ Pháp còn gá»i là chùa Dặn nÆ¡i nhà sư Lý Khánh Văn nuôi dưỡng Lý Công Uẩn
Rồng đá bên tượng đà i Lý Công Uẩn
Linh thú chùa Pháºt TÃch
Lý Công Uẩn sáng láºp, truyá»n nối được chÃn Ä‘á»i vua. Äây là triá»u đại quân chá»§ Pháºt giáo rạng rỡ nhất trong lịch sá».
Sau khi đăng quang ở Kinh Äô Hoa Lư, vua quyết định dá»i đô vá» thà nh Äại La, đổi tên thà nh Thăng Long. Nhà Lý phối hợp nhuần nhuyá»…n hai hệ tư tưởng lá»›n Pháºt giáo - Nho giáo vá»›i truyá»n thống dân tá»™c để xây dá»±ng ná»n tảng văn hóa vững chắc, đủ sức đỠkháng vá»›i văn hóa phương Bắc áp đặt trên dân tá»™c suốt má»™t ngà n năm.
Những di sản váºt thể còn tồn tại đến nay cho thấy dưới thá»i Lý, văn hóa Việt giao lưu, tiếp thu nhiá»u yếu tố Pháºt giáo Äông Nam Ã, được truyá»n từ Ấn Äá»™ sang. Xã há»™i chưa bị rà ng buá»™c theo những ká»· cương cứng nhắc cá»§a Nho giáo nên tư tưởng phóng khoáng, bao dung dá»… hòa hợp. NhỠđó mỹ thuáºt phát triển, tiến bá»™ rất nhanh tạo được những tác phẩm Ä‘iêu khắc bằng đá tiêu biểu như tượng Pháºt ThÃch Ca, tượng Kim Cương Há»™ Pháp, tượng các linh thú ở chùa Pháºt TÃch, giếng nước chùa Báo Thiên…
Tác phẩm to lá»›n bằng đồng như tượng Pháºt Quỳnh Lâm, chuông Quy Äiá»n, tháp Báo Thiên, vạc Phổ Minh (An Nam tứ đại khÃ)… Các loại hình trang trà trên nóc chùa tháp, cung Ä‘iện bằng đất nung rất Ä‘a dạng như rồng, kim xà điểu, nhạc thần, lá bồ Ä‘á», hoa sen… tuyệt đẹp. Äặc biệt là các loại đồ gốm men ngá»c, men xanh lục, men ngà … kiểu thức thanh nhã, khắc há»a hoa văn tinh tế, được xem là dấu ấn mỹ thuáºt cá»§a thá»i Lý, Ä‘áºm đà bản sắc Äại Việt.
Äá»n Äô
Äịa danh Thăng Long ra Ä‘á»i gắn liá»n vá»›i việc dá»i đô cá»§a Lý Công Uẩn
Được sửa bởi phale ngày Hai 9 03, 2012 8:45 pm; sửa lần 2.
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Gửi: Bảy 3 10, 2012 7:33 pm Tiêu đề:
SÆ¡ lược Tiểu sá» Äức Tổ Sư Minh Äăng Quang
[1923 - 1954]
Äể tưởng niệm công đức khai sÆ¡n Hệ phái Khất SÄ© cá»§a Tổ sư Minh Äăng Quang, Nhân ngà y ká»· niệm 55 năm Tổ Sư vắng bóng, chúng tôi xin giá»›i thiệu tóm lược đôi dòng tiểu sá» ghi lại cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Tổ Sư.
Tổ Sư MINH ÄÄ‚NG QUANG, thế danh Nguyá»…n Thà nh Äạt, tá»± Lý Hưá»n, sinh ra Ä‘á»i lúc 10 giá» tối ngà y Tân Tỵ 26 tháng 09 năm Quý Hợi 1923 tại là ng Phú Háºu, tổng Bình Phú, quáºn Tam Bình, Tỉnh VÄ©nh Long miá»n Nam – Việt Nam.
Thân phụ Ngà i là cụ ông Nguyá»…n Tồn Hiếu, thân mẫu là cụ bà Phạm Thị Nhà n. Từ bao Ä‘á»i gia đình song thân vốn có ná»n nếp ăn ở theo đạo thánh hiá»n, tu nhân tÃch đức, được ngưá»i đương thá»i khen ngợi là gia đình hiá»n lương nhân nghÄ©a. Trong gia đình ông bà cụ có tất cả năm ngưá»i con, Ngà i là con út. Trước Ngà i có bốn anh chị, cụ bà đá»u thá» thai và sinh nở bình thưá»ng, nhưng đến Ngà i thì cụ bà mang thai đến 12 tháng má»›i khai hoa. Mưá»i tháng sau, ngà y 25 tháng 07 năm Giáp Tý 1924, cụ bà bịnh nặng và qua Ä‘á»i , hưởng dương 32 tuổi ( sau nà y Ngà i vắng bóng cÅ©ng năm 32 tuổi ). Từ đó vá» sau Ngà i được thân phụ và bà kế mẫu Hà Thị Song nuôi dưỡng đến ngà y trưởng thà nh. Cụ ông mất ngà y mùng 5 tháng giêng năm Máºu Thân 1968, thá» 75 tuổi.
Thuở nhá» tuy sinh trưởng và lá»›n lên ở má»™t là ng vùng quê nhưng Ngà i có trà thông minh khác hÆ¡n những trẻ cùng thá»i. Phong cách Ä‘i, đứng, ăn, mặc, nói là m. . . Ä‘á»u thể hiện đức tÃnh trang nghiêm Ä‘iá»m đạm hÆ¡n chúng bạn. ChÃnh nhá» váºy mà ngay từ lúc còn niên thiếu Ngà i được thân phụ rất yêu quý và má»i ngưá»i chung quanh Ä‘á»u má»™t lòng thương mến. Äến tuổi cắp sách và o trưá»ng, Ngà i luôn chăm chỉ há»c hà nh, bà i vở thầy dạy đến đâu Ngà i thông suốt đến đó và má»—i năm má»—i tiến phát.
Ngoà i giá» há»c táºp ở trưá»ng, Ngà i giúp đỡ việc nhà , hầu hạ cha mẹ. Và hÆ¡n nữa, Ngà i rất siêng năng ưa thÃch nghiên cứu tìm hiểu sách vở ghi chép sá» liệu các tôn giáo, nhất là tam giáo: ThÃch – Äạo – Nho. . . Ngà i tìm tòi há»c há»i rất tưá»ng táºn. Nhá» váºy má»—i khi chuyện vãn vá»›i những ngưá»i thiện duyên quen lạ gặp gỡ, Ngà i Ä‘á»u luáºn giải má»i vấn đỠmá»™t cách tinh tưá»ng và được ngưá»i ngưá»i kÃnh phục.
Vốn được hấp thụ ná» nếp đạo đức nho phong nên Ngà i thưá»ng tá»›i lui các nhà đạo đức trưởng thượng đương thá»i để tham vấn đạo lý. Trong thá»i gian nà y, Ngà i có tạo phÃa sau nhà má»™t cái thất nhỠđể hằng ngà y tiện bá» tu táºp tham thiá»n. Ngà i thưá»ng trầm tư mặc tưởng, có khi cả đôi ba giỠđồng hồ. Có những buổi chiá»u Ngà i thưá»ng hướng mắt vá» chân trá»i bao la vá»›i vẻ mặt đăm chiêu như Ä‘ang suy nghÄ© Ä‘iá»u gì mà chưa giải quyết được.
CON ÄÆ¯á»œNG XUẤT GIA, Sá»° THỬ THÃCH VÀ ÄẠO QUẢ
Vá»›i tinh thần hướng thượng sẵn có, nhiá»u lần Ngà i xin phép vá»›i thân phụ được xuất gia tầm chân lý. Thân phụ vì quá thương con nên không đà nh để Ngà i ra Ä‘i má»™t mình má»™t bóng đến xứ lạ quê ngưá»i hoặc nÆ¡i núi rừng cô tịch, hang động hiểm nguy khi tuổi Ä‘á»i còn niên thiếu, nên cụ ông nhất định cản ngăn. Thấy việc trình xin xuất gia không kết quả vì tình phụ tá» quá thiêng liêng, nhưng cÅ©ng không vì sá»± luyến ái đó mà Ngà i bá» dở chà đăng sÆ¡n. Qua nhiá»u đêm suy nghÄ© Ngà i tá»± nhá»§ không thể tầm thưá»ng như bao ngưá»i trong trần tục để kiếp phù sinh cứ mãi lăn xoay trong vòng sanh, già , bịnh, chết. . . Cuối cùng Ngà i quyết tâm dõng mãnh cất bước ra Ä‘i, cắt đứt tình thân:
Thôi thì thôi, thế thôi thì,
Vẹn nguyá»n, xin chịu lá»—i nghì vá»›i cha.
Thiếu niên ngà y nỠlìa nhà ,
Vượt biên giới Việt – Miên xa dặm ngà n.
Lên non tìm động hoa và ng,
Tầm sư há»c đạo chốn Nam Vang thà nh.
Ngà i rá»i Việt Nam đến Campuchia năm đó được 15 tuổi. Ngay từ buổi đầu gặp được má»™t vị Thầy Việt lai Miên nổi tiếng đạo pháp cao siêu, Ngà i liá»n cầu xin thá» giáo. Trải qua những cuá»™c trắc nghiệm cam go, rốt cuá»™c vị Thầy hoan há»· tá» lá»i khen ngợi và giao hết gia sản đạo nghiệp cho ngưá»i đệ tá» trông nom. ÄÆ°á»£c bốn năm ở Campuchia, Ngà i vừa là m xong bổn pháºn, vừa nghiên cứu Kinh Tạng và đưá»ng lối Y- Bát chÆ¡n truyá»n cá»§a Pháºt Tăng xưa. Tuy nhiên những Ä‘iá»u Ngà i đã thá» há»c nÆ¡i Thầy và những gì vị Thầy trao lại không thá»a mãn tâm nguyện cá»§a mình nên Ngà i đã xin phép Thầy để trở vá» Việt Nam.
Trên đưá»ng vá» lại quê hương, Ngà i gặp phải má»™t thá» thách lá»›n trong Ä‘á»i. Má»™t thá» thách mà khắp thế nhân ngưá»i ngưá»i Ä‘á»u phải mang nặng – đó là hiếu nghÄ©a song đưá»ng và nghiệp duyên trần thế:
Cha già mái tóc điểm sương,
Mẹ xưa dưới mộ chút hương linh nà y.
Thôi thì theo cái xưa nay,
Láºp gia thất để yên mây chÃn từng.
Nghĩa ân và nh vạnh một vừng,
Có nà ng thục nữ khuê trung dịu dà ng.
Cảm ơn cứu tỠngà n và ng,
Nguyện cùng xướng há»a cung đà n phu thê.
Phương danh nà ng là Kim Huê,
Quê vùng Chợ Lớn vẹn bỠcông dung.
Và rồi duyên định cÅ©ng an bà i. HÆ¡n má»™t năm sau Kim Huê giả từ trần má»™ng. Äiá»u nà y quả thá»±c đúng vá»›i ý nghÄ©a bi mầu trong cõi hạ vô biên:
Gẫm trong trá»i đất vô cùng,
Nợ duyên âu cũng nghiệp chung muôn loà i.
Hay là thánh ý Như Lai,
Muốn cho ôn lại trá»n bà i Ä‘au thương?
Äau thương là tÃnh vô thưá»ng!
Vô thưá»ng là tÃnh Ä‘oạn trưá»ng xưa nay.
Bà i há»c Ä‘au thương, bà i há»c vô thưá»ng, bà i há»c Ä‘oạn trưá»ng, quả là những bà i há»c vi diệu đã kiến tạo cho cõi phiá»n não thà nh cảnh giá»›i an vui, đã giúp duyên cho lòng ngưá»i Bồ Tát tròn xong hạnh nguyện hôm nà o còn dang dở.
Lần nà y Ngà i dốc chà ôm bổn nguyện ra Ä‘i, Ä‘i má»™t phương trá»i vô định, Ä‘i không bao giá» trở lại. Äầu tiên Ngà i Ä‘i đến Hà Tiên định lần qua Phú Quốc, rồi sau đó sẽ tìm sang các nước há»c đạo truyá»n giáo. Nhưng khi vừa đến nÆ¡i thì đã trể tà u. Ngà i ở lại ra đầu gà nh bãi biển MÅ©i Nai ngồi tham thiá»n bảy ngà y bảy đêm quán xét nhÆ¡n duyên. Trước cảnh thiên nhiên trá»i đất bao la, những chiếc thuyá»n nhấp nhô, bá»t nước tụ tán và o má»™t buổi chiá»u Ngà i ngá»™ lý vô thưá»ng, vô ngã, cảnh khổ trầm luân, đầy vÆ¡i, có không, còn mất, sống chết, khổ vui cá»§a cuá»™c Ä‘á»i. ChÃnh nÆ¡i đây Ngà i tá» sáng lý pháp “ Thuyá»n Bát Nhã†ngược dòng Ä‘á»i cứu độ chúng sanh. Năm đó Äức Ngà i tròn 22 tuổi:
Mãn khai vô thượng liên đà i,
Trang nghiêm thị hiện Như Lai tá»a thiá»n.
Sau khi chứng ngá»™ lý pháp nhiệm mà u, vá»›i lòng hoan há»· vô biên, Ngà i trở lại gia đình để thông báo cho cụ ông Nguyá»…n Tồn Hiếu và má»i ngưá»i biết, rồi lên Thất SÆ¡n tiếp tục tu táºp. Ngà i dấn thân và o vùng núi Thất SÆ¡n, nÆ¡i có nhiá»u núi non huyá»n bà , hang động sâu thẩm, có những báºc ẩn tu Ãt ngưá»i thấy gặp. Ngà i đến đây vá»›i tất cả lòng thà nh, quyết chà tu hà nh, hiến dâng cuá»™c Ä‘á»i cho Pháºt Pháp vá»›i mục Ä‘Ãch thà nh tá»±u Pháºt quả. Giữa chốn núi cao chá»›n chở, cây lá phá»§ giăng bốn bá» tịch lặng, chỉ nghe tiếng chim kêu vượn hú, là m bạn vá»›i cá» cây. Äêm thì tham thiá»n tÄ©nh tá»a, buổi sáng thì mang bình bát Ä‘i khất thá»±c hóa duyên trong thôn xóm theo hạnh Pháºt Tăng xưa. Giá» ngá» thá» trai xong, Ngà i trở vá» tìm chá»— tịch lặng để Ä‘i kinh hà nh và giữ mình thanh tịnh, trau dồi đạo quả. Năm 1946, do nạn chiến tranh tà n phá núi rừng, là m cho ngưá»i tu không chá»— ở, nhân duyên Ngà i gặp má»™t vị hiá»n SÄ© thỉnh Ngà i vá» là ng Phú Mỹ, tỉnh Mỹ Tho để tu táºp và truyá»n bá chánh Pháp. Ngà i tá»± nghÄ©: Äạo cốt tiếp váºt lợi sanh, ở má»™t mình chẳng phải như Tổ Qui SÆ¡n đã nói, nên Ngà i bằng lòng theo vị Hiá»n SÄ© nà y vá» Phú Mỹ khởi đầu cho công cuá»™c truyá»n bá Giáo Pháp Khất SÄ©.
THUYẾT PHÃP VÀ TRUYỀN ÄẠO
Äể đánh dấu bước đưá»ng hoằng dương Pháºt Pháp, thá»i pháp đầu tiên được Ngà i khai đà n giảng là “ Thuyá»n Bát Nhã†và o ngà y rằm tháng tư tại Linh Bá»u Tá»±, là ng Phú Mỹ, tỉnh Mỹ Tho. Từ đó ngưá»i dân hiá»n cảm mến hình ảnh má»™t thầy tu, má»™t nhà sư thân đắp mảnh y và ng, tay ôm bình bát đất, Ä‘i khất thá»±c và o má»—i buổi sáng, không nhà cá»a, không gia đình quyến thuá»™c, không cất giữ chứa chấp món chi, không ở má»™t nÆ¡i nà o nhất định, không tiá»n bạc v.v… Ngà i phát nguyện “ Nối truyá»n ThÃch Ca Chánh Phápâ€, noi gương Pháºt Tăng xưa sống Ä‘á»i phạm hạnh giải thoát:
“ Nhất bát thiên gia phạn
Cô thân vạn lý du
Dục cùng sanh tỠlộ
Khất hóa đô xuân thuâ€.
Trong những tháng đầu năm 1947, Ngà i đã nhiếp độ đầy đủ cả hai chúng Nam Nữ cư sĩ và hai chúng xuất gia Tăng Ni Khất Sĩ.
CÅ©ng tại đấy Ngà i soạn thảo nghi thức tụng niệm lá»… cúng, chương trình tu há»c, hà nh đạo cÆ¡ bản cho cư sÄ© và Tăng Ni. Ngà i quan tâm giáo dưỡng, xây dá»±ng cÆ¡ bản hai Tăng Ni Äoà n, tốt vá» Äạo Hạnh, vững vá» kiến thức Chánh Pháp Pháºt Äà . Äầu năm 1948, nhân duyên há»™i đủ Äức Tổ Sư rá»i Phú Mỹ, khởi phát chuyến du hà nh đầu tiên do Ngà i hướng dẫn có hÆ¡n 20 Tăng Ni trá»±c chỉ vùng Sà i Gòn, Gia Äịnh – Chợ Lá»›n. Từ đó, gót chân hà nh đạo cá»§a Äức Tôn Sư MINH ÄÄ‚NG QUANG, vị sư trưởng cá»§a Äạo Pháºt Khất SÄ© Việt Nam bước rá»™ng lần ra từ phạm vi là ng nà y sang là ng khác, từ tỉnh nà y sang tỉnh khác.
Trong những buổi thuyết pháp, Ngà i luôn kêu gá»i tăng đồ trở vá» vá»›i giá»›i luáºt “ NÊN TẬP Sá»NG CHUNG TU HỌCâ€. Ngà i kêu gá»i nhân loại hãy thương yêu nhau “ không tá»± lấy để trừ tham, không tá»± là m để tránh ácâ€. Và Ngà i cÅ©ng khuyến khÃch má»i ngưá»i hãy cùng chung xây dá»±ng má»™t cõi Ä‘á»i đạo đức, má»™t xứ thiên đưá»ng, má»™t cuá»™c sống an vui hạnh phúc cho nhân loại ngay tại trần gian nà y bằng cách:
Má»—i ngưá»i phải biết chữ
Má»—i ngưá»i phải thuá»™c giá»›i
Má»—i ngưá»i phải tránh ác
Má»—i ngưá»i phải (há»c đạo) là m thiện .
Những thá»i pháp cá»§a Ngà i còn ghi lại trong bá»™ chÆ¡n lý ( gồm sáu mươi chÃn tiểu luáºn ). Ngà i đã khéo léo dung hợp tư tưởng giáo lý cá»§a hai tông phái Pháºt giáo, đưa ra con đưá»ng trung đạo Chánh Äẳng Chánh Giác. . . giúp cho má»i tầng lá»›p trong xã há»™i nháºn chân giá trị cá»§a Äạo Pháºt.
Ngà i chá»§ trương và thưá»ng khuyến hóa chư đệ tá» vá»›i quan niệm “Ta là tất cả, tất cả là ta, ta sống cho tất cả thì tất cả sống cho ta, tiếng ta đây là tất cả, đó tức là chÆ¡n lý vÅ© trụâ€. Ngưá»i thá»±c hà nh đúng chÆ¡n lý gá»i là Khất sÄ©. Khất ấy là xin. SÄ© đây là há»c. Xin ấy rồi lại cho, há»c đây rồi lại dạy. Xin phẩm thá»±c để nuôi thân giả tạm, cho sá»± thiện là nh phước đức để bảo giữ sá»± sống dà i lâu. Há»c bằng cách lượm lặt phương pháp khắp nÆ¡i, rút nhiá»u kinh nghiệm. Dạy ta đến kết quả tháºt hà nh đặt Ä‘iểm chỉ lại cho ngưá»i. Cái xin , cái há»c, cái dạy, cái cho, các pháp nương sanh, mở ra con đưá»ng sáng lạn cho tất cả vá» sau tiến bước. Con đưá»ng ấy kêu là Äạo. Äạo cá»§a sống là xin nhau sống chung. Äạo cá»§a biết là há»c chung, Äạo cá»§a Linh là tu chung. Chư Tăng, Ni xuất gia theo Ngà i há»c đạo thá»i bấy giá» có trên trăm vị, còn Pháºt tá» theo quy y thá» giá»›i tại gia cÅ©ng cả hÆ¡n vạn ngưá»i. Tịnh xá được thà nh láºp hÆ¡n 20 ngôi tại các tỉnh miá»n Äông và đồng bằng Sông Cá»u Long. Ngà i hà nh đạo thuyết pháp độ sanh được khoảng 10 năm thì thá» nạn và vắng bóng.
THỜI KỲ THỌ NẠN & VẮNG BÓNG
Chiá»u ngà y 30 tháng giêng năm Giáp Ngá» (1954) khi ánh mặt trá»i vừa lắng dịu, tại Tịnh Xá Ngá»c Quang Sa Äéc, Äức Ngà i cháºm rãi qua lại bên tà ng cây bã Ä‘áºu vá»›i dáng vẻ suy tư . . . cho đến khi mặt trá»i vừa lặn. Ngà i gá»i Chư Tăng đệ tá» lấy đệm trãi dưới gốc cây Bồ Äá», ân cần dạy bảo vá» sá»± tu há»c và sá»± mở mang mối đạo. Äức Ngà i cÅ©ng cho biết thêm tương lai Äạo pháºt tại Việt Nam và các nước. Ngà i từ giã chư đệ tỠđể Ä‘i tu tịnh tại núi “Lá»a†má»™t thá»i gian. Chư Tăng đệ tá» xin theo Ngà i không mà còn dặn rằng: “Các con hãy ở lại mở mang mối đạo, giáo hóa chúng sanh Ä‘á»n Æ¡n Chư Pháºt, ấy là các con theo Thầy và là m vui lòng thầy nÆ¡i xa vắng, rồi má»™t ngà y kia Thầy sẽ trở vá»â€.
Sáng ngà y hôm sau mùng 1 tháng 02, Äức Ngà i rá»i Tịnh Xá Ngá»c Quang Ä‘i vá»›i má»™t vị sư già và má»™t chú Ä‘iệu qua Tịnh Xá Ngá»c Viên VÄ©nh Long, rồi qua tiếp Cần ThÆ¡. Nhưng khi đến Cái Vồn (Bình Minh) thì bị má»™t số ngưá»i ngoại đạo bắt Ä‘i biệt tÃch. Bấy giá» Chư đệ tá» má»›i biết rõ ra lá»i nói cá»§a Ngà i Ä‘i tu tịnh núi “Lá»a†Äó là lá»i cảm nháºn mầu nhiệm cá»§a Tổ Sư. Rồi từ ấy đến nay bóng Ngà i bặt vô âm tÃn. Mấy chục năm dà i trôi qua. Mấy chục mùa xuân biá»n biệt. Mấy chục mai và ng rÆ¡i rụng chia xẻ ná»—i niá»m cá»§a hà ng vạn con tim hiếu kÃnh thương nhá»› Tổ Thầy:
Mỗi năm mỗi thắp hương lòng
Cầu cho Sư Tổ thoát vòng tai ương
Trở vá» bên mái Pháºt đưá»ng
Chuyển pháp luân độ mưá»i phương an là nh
Trái oan là nghiệp chúng sanh
Nạn tai là chuyện phải đà nh mà thôi
Äà nh rồi, hóa giải tức thá»i
Khổ Ä‘au sẽ hết, nụ cưá»i thêm xinh
MINH ÄÄ‚NG QUANG bóng an bình,
MINH ÄÄ‚NG QUANG ngá»n đèn linh ta bà .
Hằng năm, hà ng môn đồ tứ chúng đệ tỠluôn cầu nguyện và tâm niệm:
MINH ÄÄ‚NG QUANG bóng an bình,
MINH ÄÄ‚NG QUANG ngá»n đèn linh ta bà .
Bởi từ lâu chúng ta đã thấu hiểu lá»i dạy quý báu và sâu xa cá»§a Äức Thế Tôn: “Dù ngưá»i ta có giết thầy mình, mình cÅ©ng không nên giết hại lạiâ€. Và lá»i dạy thấm thÃa vi diệu nhất đối vá»›i chúng ta hôm nay vẫn là “Kẻ nà o cá»™t oan trái rằng – hỠđã giết ta, đã đánh ta, đã thắng ta, đã cướp cá»§a ta, oan trái cá»§a ngưá»i ấy không bao giá» dứt. Ngưá»i nà o không cá»™t oan trái như thế, thì oan trái cá»§a ngưá»i ấy sẽ dứt. Và từ cổ chà kim, oan trái không bao giá» dứt được bởi sá»± cá»™t oan trái. Oan trái chỉ dứt được bởi sá»± không cá»™t oan tráiâ€.
Hiểu được giáo lý má»™t cách vững chắc như váºy, chúng ta sẽ nghe mình rất hạnh phúc khi được trả nghiệp. Huống hồ chúng ta còn giác ngá»™ hÆ¡n khi Tổ Sư chúng ta xem đây là từng mức thá» thách cần phải trả, cần phải vượt qua để là m nên đạo Bồ Äá»:
"Quỳnh trong nước mắt, sen trong lá»a
Phút nháºp thần sương bạc khói lam
Chia nẻo khói sương vá» tá»›i Ä‘Ãch
Cả hai cùng hiện má»™t hoa đà mâ€.
Dấn thân và o cõi tá» sanh, hòa Ä‘iệu để được trả nghiệp mà cÅ©ng là phương pháp chuyển hóa nghiệp, nhân đối diện hầu tạo hạnh phúc an vui cho khắp vạn loà i. Äây là tinh thần xả ká»· lợi tha cá»§a Chư Bồ Tát, là tinh thần từ bi bất diệt cá»§a Äức Pháºt và giáo pháp Khất SÄ© Việt Nam.
Biết và nghÄ© được như váºy, nên từ ngà y Äức Tôn Sư MINH ÄÄ‚NG QUANG, vắng bóng đến nay đã trải qua năm chục năm dà i rồi mà chư đệ tá» Tăng Ni và Nam Nữ Pháºt tá» vẫn cùng nhau nối tiếp, má»™t lòng mến đạo, kÃnh thương Tổ Thầy, y lá»i chỉ giáo, gắng công duy trì đưá»ng lối giáo lý Y – Bát Khất SÄ© vá»›i sứ mạng thiêng liêng cao cả cá»§a Tổ Thầy để mở mang Pháºt Pháp hầu dìu dắt bá tánh nhân sanh, đáp Ä‘á»n Æ¡n Pháºt và Tổ Thầy trong muôn má»™t.
KẾT LUẬN
Nhá» tinh thần truyá»n thừa bất diệt và tinh tấn dõng mãnh cá»§a Tổ Sư mà hiện thá»i hai miá»n Nam – Trung, cao nguyên và đồng bằng đất Việt Ä‘á»u có Tịnh Xá Äạo Trà ng xương minh chánh pháp. Chư Tăng Ni và Pháºt tá» ngà y thêm tăng trưởng. Tuy nhiên chúng ta cÅ©ng biết không có má»™t con đưá»ng hay pháp môn nà o đưa đến thà nh tá»±u và hưng thịnh mà không trải qua những thá» thách gạn lá»c. Bởi trong thá»±c tế cá»§a từng giai Ä‘oạn ngay trong thá»i Ä‘iểm, thế hệ chúng ta Ä‘ang tu há»c – má»™t số chư Tăng Ni Pháºt tá» huynh đệ chúng ta đã phần nà o biểu hiện sá»± sa sút Ä‘á»i sống phạm hạnh, thối chuyển, chán nản, có những trưá»ng hợp từ bá» cuá»™c sống tu hà nh. Dù váºy, nếu chúng ta can đảm nhìn thẳng và o sá»± tháºt, quán xét sá»± tương phản, biến hiện sanh diệt cá»§a các pháp trong má»—i lúc, chuyển hóa nó trở lại thà nh bà i há»c kinh nghiệm, má»™t phương pháp diệu dụng giúp chúng ta cảnh giác, nhiếp phục má»i trở ngại để tiến đến đạo quả giải thoát an vui đúng như chư Pháºt, chư Tổ hằng chỉ giáo khai thị: “Phiá»n não tức Bồ Äá»â€.
Chư Tôn Trưởng Lão, Thượng Tá»a, Äại Äức Tăng Ni và hà ng Pháºt tá» chúng ta đã từng chịu đắng, nuốt cay vượt qua biết bao cam go, khó khăn thá» thách cá»§a trưá»ng Ä‘á»i má»›i giữ được thà nh quả cao quý trang nghiêm như ngà y hôm nay. Và rồi Ä‘iá»u nà y lại cà ng nhắc nhở chúng ta hÆ¡n trên con đưá»ng dẫn đến tương lai cÅ©ng khó khăn như con đưá»ng quá khứ:
“ Kẻ đến chân non, kẻ mệt Ä‘á»
Kẻ còn xa lắc,kẻ xa lơ
Kẻ Ä‘ang muốn “ bán đồ nhi phếâ€
Kẻ đã lưng cao tá»± thuở giá»â€
Vì thế chúng ta cần phải sáng suốt nháºn định chắc chắn rằng: “Có ngưá»i Ä‘ang lên đưá»ng, có ngưá»i Ä‘ang chán nản, có ngưá»i rồi sẽ chán nảnâ€. Nhưng niá»m tin sắt đá ở chúng ta nhất định không di dịch, bởi cÅ©ng có “ngưá»i đã lưng cao tá»± thuở giá»â€. Hà o quang cá»§a chư Pháºt, chư Tổ mãi mãi muôn Ä‘á»i vẫn huy hoà ng sáng rá»±c soi nẻo thánh thiện dẫn lối chúng ta Ä‘i.
Hằng năm, cứ ngà y giá» nà y – chẳng những tại đạo trà ng Tịnh Xá nÆ¡i đây chúng ta Ä‘ang trang nghiêm tưởng niệm ngà y Äức Tôn Sư vắng bóng mà hầu hết ở khắp các miá»n, các quốc độ gần xa, nÆ¡i nà o có Äạo Trà ng Tịnh Xá là nÆ¡i đó có hà ng trăm, hà ng ngà n môn đồ Ä‘ang ngáºm ngùi tưởng nhá»› thâm ân cao cả cá»§a Tôn Sư.
Dù trải qua năm mươi lăm năm dà i biá»n biệt Äức Ngà i đã xa vắng, nhưng tấm lòng cá»§a ngưá»i đệ tá» hiếu đạo trung kiên không khi nà o xa vắng. Và nguyện ghi và o tâm khảm Ä‘á»i Ä‘á»i tấm gương Bi – Trà – DÅ©ng cá»§a Tôn Sư để là m rạng rỡ tông môn Pháp phái.
Và má»™t Ä‘iá»u là dù mai kia, mốt ná», đưá»ng trần muôn lối, má»—i ngưá»i chúng ta tu táºp hà nh đạo má»™t nÆ¡i, nhưng mong rằng chư huynh đệ Tăng Ni Pháºt Tá», hà ng môn đồ đệ tá» cá»§a Äức Tôn Sư luôn luôn khắc dạ ghi lòng:
“ Từ ngà n trước bao ngưá»i dong ruổi
Nay chốn nà y đến buổi chúng ta
Con giòng hưởng lấy tà i gia
Äoái nhìn sá»± nghiệp thương cha công trình.
Cà ng rộng lớn kinh dinh đồ sộ
Là ngưá»i xưa lao khổ lại cà ng
Tìm ra được ánh đạo và ng
Nhá»c nhằn má»™t kẻ, vẻ vang muôn ngưá»i
Ôi tháºt đáng cho Ä‘á»i kÃnh ngưỡng
Công đức Ngà i vô lượng vô biên
Hởi chư Pháºt tá» hữu duyên
Nhá»› Æ¡n Thầy Tổ cần chuyên tu hà nhâ€.
Nam Mô Bổn Sư ThÃch Ca Mâu Ni Pháºt
Hệ phái Khất Sĩ phụng soạn _________________
Được sửa bởi Toc Trang ngày Tư 4 11, 2012 2:45 am; sửa lần 14.
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Gửi: Sáu 4 06, 2012 2:38 am Tiêu đề:
CHÙA SẮC TỨ KHẢI ÄOAN BUÔN MA THUỘT
Chùa sắc tứ Khải Äoan (Sắc tứ Khải Äoan tá»±), là ngôi chùa lá»›n nhất thà nh phố Buôn Ma Thuá»™t nằm ở phưá»ng Thống Nhất và cả ở Äắk Lắk. Tên Khải Äoan là ghép từ tên vua Khải Äịnh và vợ ông là Äoan Huy hoà ng thái háºu. Chùa thá» Pháºt ThÃch Ca.
Chùa tá»a lạc ở số 117 đưá»ng Phan Bá»™i Châu, phưá»ng Thống Nhất, thà nh phố Buôn Ma Thuá»™t, tỉnh Äăk Lăk. Chùa thưá»ng được gá»i là chùa Lá»›n hay chùa Tỉnh, hướng mặt Tây Nam, nhìn xuống suối Äốc Há»c.
Khải Äoan là ngôi chùa Sắc tư cuối cùng cá»§a nhà Nguyá»…n, là ngôi chùa đầu tiên cá»§a tổ chức Pháºt giáo thá»i kỳ Chấn hưng Pháºt giáo Việt Nam ở Tây Nguyên, vùng đất Hoà ng triá»u cương thổ thá»i Bảo Äại.
Chùa do Äoan Huy Hoà ng thái háºu Hoà ng Thị Cúc (chÃnh phi cá»§a Vua Khải Äịnh) cùng má»™t số Pháºt tá» phát tâm xây dá»±ng và hiến cúng cho Giáo há»™i Tăng già Trung Việt. Hòa thượng ThÃch Trà Thá»§ cá» trưởng tá» là thầy ThÃch Äức Thiệu chỉ đạo việc xây cất chùa trên khu đất rá»™ng gần 7mẫu 8sà o 28m2 và là m trụ trì đầu tiên. Năm 1951, chùa xây phần háºu tổ và nhà giảng, đến năm 1953 xây chánh Ä‘iện. Tên Khải Äoan là ghép từ hai chữ Khải Äịnh - Äoan Huy.
Mặt tiá»n chùa
Ngôi chánh Ä‘iện có mặt bằng hình chữ nháºt (16m x 20m), chia là m hai phần. Ná»a phần trước mang kiểu dáng cung đình Huế vá»›i cấu trúc cá»™t kèo theo kiểu nhà rưá»ng, mái chồng diêm, kết hợp vá»›i phong cách nhà dà i dân tá»™c Tây Nguyên. Ná»a phần sau xây theo lối hiện đại. Bá» nóc chùa trang trà lưỡng long chầu nguyệt. Giữa hai mái, mặt trước có bảy tấm phù Ä‘iêu minh há»a sá»± tÃch đức Pháºt ThÃch Ca.
Chánh Ä‘iện gồm năm gian thá» 6 vị Pháºt và Bồ tát (bằng đồng). Gian giữa tôn trà tượng đức Pháºt ThÃch Ca (tượng cao 1,8m). Trước tượng Pháºt ThÃch Ca đặt tháp ngá»c Xá lợi Pháºt được tôn thá» và o ngà y 18-4-2001 (25-3 năm Tân Tỵ), tượng đức Pháºt A Di Äà . Hai bên tôn trà tượng bốn vị Bồ tát Quan Âm, Thế ChÃ, Văn Thù và Phổ Hiá»n.
Tượng đức Pháºt ThÃch Ca và tượng bốn vị Bồ tát bằng đồng được chùa đặt đúc tại Äồng Nai và đã tổ chức trá»ng thể lá»… an vị và o ngà y 25-10-2003 (01-10 năm Quý Mùi).
Trung tâm Ä‘iện Pháºt có treo tấm biển chạm trá»— công phu, giữa có ghi tên chùa bằng chữ Hán mạ và ng : Sắc Tứ Khải Äoan Tá»±, bên trái có hà ng chữ nhá» : Bảo Äại Quý Tỵ Niên Xuân Cát Nháºt, do các nghệ nhân Huế tôn láºp. Trong chánh Ä‘iện còn có má»™t quả đại hồng chung nặng 380 kg do Thái tá» Nguyá»…n Phúc Bảo, pháp danh Tâm Ấn cúng, được các nghệ nhân phưá»ng Phưá»ng Äúc (Huế) thá»±c hiện ngà y 15-12 năm Quý Tỵ (19-01-1954), đưá»ng nét chạm khắc tinh xảo. Thân chuông cao 1,15m, chu vi đáy 2,70m ; quai chuông là má»™t đôi rồng liá»n thân, miệng ngáºm hạt châu. Phần trên thân chuông ghi bốn chữ Hán : Khải Äoan Chung Tư.
Äại hồng chung
ÄÃ i Di ÄÃ
Äà i Quan Thế Âm
Nhà thỠlinh cốt
Há»™i trưá»ng, Thư viện và Văn phòng BTS Pháºt giáo tỉnh
Ngà y rằm tháng 3 năm Nhâm Thìn 2012 Äại lá»… Äặt đá Trùng tu Chùa _________________
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Gửi: Bảy 4 07, 2012 11:47 pm Tiêu đề:
Link
Pháºt Giáo Việt Nam
Tác giả: Lê Cao Phan
Pháºt Giáo Việt Nam thống nhất Bắc Nam Trung từ nay
Một lòng chúng ta tiến lên vì đạo thiêng
Nà o cùng vui trong ánh đạo và ng rạng ngá»i bốn phương
Vang ca đón chà o Pháºt Giáo Việt Nam
Noi tấm gương Ngà i ThÃch Ca giải thoát chúng sanh
Chúng ta dốc lòng nguyện cùng gieo rắc quanh mình
Bao mối vui là nh trà n lan hòng tan đau đớn
Chắp tay ta cùng dưới Äà i sen thắm kết Ä‘oà n
Pháºt giáo Việt Nam thống nhất Bắc Nam Trung từ nay
Nà o cùng nắm tay kết nên má»™t Äà i sen
Cùng là m sao cho đóa sen ngá»i Ä‘á»i Ä‘á»i ngát hương
Muôn phương thấm nhuần Pháºt Giáo Việt Nam
Lược sá» Äức Pháºt ThÃch Ca Mâu Ni
Äức Pháºt ThÃch Ca ThÃch Ca Mâu Ni
Äức Pháºt ThÃch ca nguyên tên là Tất đạt Ä‘a. Há» Ngà i là ThÃch ca, má»™t chi nhánh cá»§a há» Kiá»u tất la, là má»™t quý tá»™c. Tên Ngà i nói đủ là Kiá»u tất la ThÃch ca Tất đạt Ä‘a (Kosala akya Siddhrtha). Còn Mâu ni là đức tÃnh trong sạch, vắng lặng cá»§a Ngà i, chỉ là tiếng để khen ngợi.
Cha : vua Tịnh Phạn
Mẹ : hoà ng háºu Ma gia
Dì : Ma ha ba xà ba Ä‘á»
Vợ : Da du đà la
Con : La hầu la
I. VÀI NHẬN ÄỊNH KHI HỌC LỊCH SỬ ÄỨC PHẬT
1. Ngà i là má»™t vị Äại Bồ tát ra Ä‘á»i vì bản nguyện độ sanh, vì lẽ đó, lịch sá» cá»§a Ngà i có tÃnh cách siêu việt hÆ¡n ngưá»i thưá»ng.
2. Vì lòng từ bi lợi tha và tá»± chá»§ trong sá»± thá» sanh, nên má»—i cỠđộng trong Ä‘á»i Ngà i Ä‘á»u hướng vá» sá»± giáo hóa trên đưá»ng giải thoát.
3. Nên nháºn rõ ý nghÄ©a cá»§a lịch sá» hÆ¡n là câu nệ từng chi tiết nhá».
II. THÂN THẾ CỦA NGÀI
Äức Pháºt ThÃch ca nguyên tên là Tất đạt Ä‘a. Há» Ngà i là ThÃch ca, má»™t chi nhánh cá»§a há» Kiá»u tất la, là má»™t quý tá»™c. Tên Ngà i nói đủ là Kiá»u tất la ThÃch ca Tất đạt Ä‘a (Kosala akya Siddhrtha). Còn Mâu ni là đức tÃnh trong sạch, vắng lặng cá»§a Ngà i, chỉ là tiếng để khen ngợi.
Ngà i là con vua Tịnh Phạn nước Ca tỳ la vệ (Kapilavastu), mẹ Ngà i là Hoà ng háºu Ma da. Nước Ca tỳ la vệ tức là xứ Pipaova ở phÃa Bắc thà nh Ba la nại (Bénares) ngà y nay.
III. NGÀY VÀ CHỖ SINH CỦA NGÀI
Thái tá» sinh lúc mặt trá»i vừa má»c, nhằm ngà y trăng tròn tháng hai Ấn Äá»™, tức là ngà y mồng tám tháng tư lịch Tà u. Ngà i sinh và o khoảng 563 năm trước Tây lịch. Theo tục lệ Ấn Äá»™ đà n bà có chồng lúc sinh nở phải trở vá» nhà cha mẹ. Bà Hoà ng háºu Ma da trở vá» ngang qua vưá»n Lâm tỳ ni cá»§a vua Thiện Giác thì sinh Ngà i dưới cây vô ưu. Khi má»›i sinh, Ngà i đứng trên hoa sen, má»™t tay chỉ trá»i, má»™t tay chỉ đất, miệng nói: "Trên trá»i dưới trá»i chỉ má»™t mình ta là lá»›n."
IV. TƯỚNG MẠO VÀ TÀI NÄ‚NG CỦA THÃI TỬ
Thái tá» sinh ra có nhiá»u Ä‘iá»m lạ: quả đất rung động, vừa sinh ra Ngà i đã Ä‘i bảy bước,... má»i ngưá»i Ä‘á»u hân hoan đón mừng vị cứu tinh xuất hiện. Thái tá» sinh ra đã có 32 tướng tốt báo trước Ngà i là má»™t vị xuất chúng và Ngà i sẽ thà nh Pháºt để dìu dắt muôn loà i. Ngà i sinh ra vừa được bảy ngà y, mẹ Ngà i từ trần. Bà dì Ngà i là bà Ma ha Ba xà ba đỠnuôi nấng chăm sóc Ngà i. Ngà i rất thông minh, các vị giáo sư danh tiếng dạy Ngà i Ä‘á»u phải bái phục.
V. ÄỜI Sá»NG CỦA THÃI TỬ
Thái tá» sống trong cảnh cá»±c kỳ sung sướng và được sá»± nuông chiá»u hết sức cá»§a vua cha. Xung quanh Ngà i luôn luôn có vÅ© nữ ngà y đêm Ä‘á»n ca xướng hát để là m vui lòng Ngà i. Tuy nhiên, Thái tá» vẫn trầm tư mặc tưởng. Trên mặt luôn luôn lá»™ nét buồn kÃn đáo và , má»™t đôi khi Ngà i đã tá» vá»›i vua cha xin Ä‘i xuất gia để tìm phương cứu mình, cứu Ä‘á»i. Äoán biết ý con, vua Tịnh Phạn sinh sợ sệt và tìm đủ má»i cách tăng thêm dục lạc, mong là m khuây được chà nguyện xuất gia cá»§a Ngà i.
VI. CHà NGUYỆN XUẤT GIA CỦA THÃI TỬ
Sau nhiá»u lần mục kÃch những thảm trạng già , Ä‘au, bệnh, chết và sá»± bất công mạnh hiếp yếu, khôn lấn dại, trong những cuá»™c du ngoạn ở bốn cá»a thà nh. Thái tá» Tất đạt Ä‘a cảm nháºn được những ná»—i thống khổ cá»§a con ngưá»i. Lòng thương chúng sanh bồng bá»™t nổi dáºy, Thái tá» không còn vui được nữa.
Vá»›i má»™t ý chà cương quyết tìm chân lý, nên trong má»™t đêm kia sau buổi yến tiệc linh đình, Ngà i đã cưỡi ngá»±a Kiá»n Trắc vượt thà nh xuất gia vá»›i tên hầu cáºn trung thà nh Xa nặc; giữa lúc má»i ngưá»i Ä‘ang chìm trong bóng tối và mê man theo giấc ngá»§. Ngà i ra Ä‘i lúc 19 tuổi, ngà y mồng tám tháng hai và o lúc giữa đêm.
VII. TÃŒM CHÂN Là VÀ CON ÄÆ¯á»œNG ÄẠO PHÃP
Äi sâu và o rừng đến bá» sông Anoma, Ngà i cắt tóc và thay đổi y phục trao lại bảo Xa nặc Ä‘em vá» dâng Phụ hoà ng và tá» rõ sá»± tình. Từ đây, Thái tỠđã trở thà nh má»™t đạo sÄ© và dấn thân trên đưá»ng tìm đạo. Ngà i Ä‘i đến thà nh Vương xá (RajagrÃŒha) xứ Ma kiệt đà , tìm đến các vị Äạo sÄ© Bà la môn mà tham khảo phương pháp tu hà nh. Sau má»™t thá»i gian tu luyện, Ngà i không thá»a mãn vì cho rằng chưa được rốt ráo. Ngà i liá»n và o rừng Ưu lâu tần loa xứ Pháºt đà già da (Bouddhagaya) tu hạnh ép xác, má»™t ngà y chỉ ăn má»™t hạt mè, hạt gạo và suy nghÄ© trong sáu năm, song vẫn thấy vô hiệu. Ngà i nháºn thấy lối tu khổ hạnh ấy không phải là lối tu giải thoát. Và sau khi nháºn bát sữa cá»§a nà ng Tu xà đỠdâng cúng, thân thể bình phục, tâm hồn sảng khoái, Ngà i đến dưới gốc cây bồ đỠngồi trên thảm tá»a và phát nguyện: "Nếu không tìm ra chân lý thì thà chết ta không rá»i thảm tá»a nà y". Trải má»™t thá»i gian thiá»n quán, Ngà i đã chiến thắng được tất cả những táºt xấu xa cá»§a thân thể và ná»™i tâm. Ngà i lại uốn dẹp được má»i sá»± phá rối cá»§a ma vương bên ngoà i.
Äầu đêm, Ngà i chứng được Túc mạng minh, thấy rõ rà ng những Ä‘á»i quá khứ, hiện tại, vị lai; ná»a đêm, Ngà i chứng được Thiên nhãn minh, thấy được cả vÅ© trụ bao la; cuối đêm và o lúc sao mai má»c, Ngà i chứng được Láºu táºn minh, nháºn chân nguồn gốc sanh tá» luân hồi là sá»± mê má» gá»i là vô minh, và hoà n toà n giác ngá»™.
Ngà i đã thà nh đạo và o lúc sao mai má»c, ngà y 8 tháng Chạp. Sau khi thà nh đạo, Ngà i đã than: "Than ôi! Chúng sanh vốn đầy đức tướng trà huệ Như lai, nhưng chỉ vì vô minh che lấp nên phải sanh tá» luân hồi đấy thôi!".
VIII. THUYẾT PHÃP ÄỘ SANH
Sau đó, Ngà i liá»n đến vưá»n Lá»™c uyển nói pháp Tứ đế độ cho năm ông tỳ kheo (Kiá»u trần như, Ac bệ, Tháºp lục ca diếp, Ma ha nam Câu ly và Bạc Ä‘á»). Từ đó đạo Ngà i truyá»n khắp xứ Trung Ấn Äá»™ và lan mãi khắp hoà n cầu.
IX. NHẬP DIỆT
Trải qua 49 năm trên đưá»ng giáo hóa, Ngà i đã táºn lá»±c gieo rắc ánh đạo và ng khắp đó đây, hóa độ chúng sanh. Vô số ngưá»i đã được mang Æ¡n pháp nhÅ© cá»§a Ngà i mà trở vá» vá»›i chánh đạo. NhÆ¡n duyên đã mãn, những ngưá»i nên độ Ä‘á»u đã độ xong. Ngà i và o niết bà n tại rừng Ta la song thá», để lại những ná»—i thương tiếc trà n ngáºp cả lòng ngưá»i. Ngà i nháºp diệt lúc 81 tuổi, ná»a đêm ngà y Rằm tháng hai âm lịch.
Cá»™i Bồ đỠnÆ¡i Äức Pháºt ngồi tu [ở Ấn Äá»™]
X. VÀI à NGHĨA CẦN NHẬN THỨC TRONG LỊCH SỬ PHẬT
1. Vì lòng từ bi, Ngà i ra Ä‘á»i cốt để vạch cho chúng sanh má»™t con đưá»ng cao quý ý nghÄ©a hÆ¡n, so vá»›i kiếp sống mong manh hiện tại.
2. Tuy sống trang đà i danh vá»ng, Ngà i vẫn cảm thấy những ná»—i vô vị cá»§a váºt chất. Và Ngà i đã nói rằng: "Hạnh phúc không phải chỉ tìm trong khoái lạc cá»§a váºt chất".
3. Những cuá»™c du ngoạn và nhiá»u lần mục kÃch những thảm cảnh cá»§a con ngưá»i, Ngà i đã cho ta thấy rằng: "Äá»i là má»™t bể khổ đầy dẫy những bất công, tá»™i lá»—i, nếu ta duy trì mãi tình trạng mạnh hiếp yếu, khôn lấn dại, và thiếu má»™t lòng thương thà nh tháºt".
4. Ãnh sáng có thể trở lại vá»›i những tâm hồn vị tha rá»™ng rãi, biết hy sinh dục vá»ng riêng tư. Và chỉ có chân lý Ngà i đã tìm ra, sau bao cuá»™c thá» thách chiến đấu vá»›i ma chướng má»›i là phương pháp cứu khổ độ lạc.
5. Sá»± hy sinh liên tiếp trong vô số kiếp cá»§a Ngà i, đã là m cho Ngà i trở nên má»™t đức Pháºt đầy đủ phước đức và trà huệ. Muốn cảm thông và được sức gia há»™ cá»§a Ngà i, chúng ta phải thưá»ng niệm đến danh hiệu cá»§a Ngà i và là m theo lá»i Ngà i dạy._________________
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Về Đầu Trang
Toc Trang Moderator Ngày tham gia: 10 6 2008 Số bài: 1767
Về Đầu Trang
phale HS SaoMai Ngày tham gia: 19 7 2008 Số bài: 448
Gửi: Hai 9 03, 2012 8:41 am Tiêu đề:
Chùa Một Cột (Diên Hựu Tự)
Chùa Má»™t Cá»™t nằm giữa lòng thá»§ đô Hà Ná»™i, có nguồn gốc từ má»™t giấc mÆ¡ là nh cá»§a vua Lý Thái Tông (1028 - 1054). Theo truyá»n thuyết, và o năm 1049, má»™t hôm nhà vua nằm má»™ng thấy Pháºt Quan Âm dắt Vua lên tòa sen. Tỉnh giấc, vua Ä‘em việc ấy há»i các quần thần, trong đó có các nhà sư đạo cao đức trá»ng. Sư Thiá»n Tuệ khuyên vua xây chùa, dá»±ng cá»™t đá giữa ao, đặt tòa sen cá»§a Pháºt trên cá»™t như đã thấy trong chiêm bao.
Tựa đà i sen trên hồ
Chùa xây chỉ có má»™t gian gá»i là Liên Hoa đà i (đà i hoa sen) nằm trên má»™t cá»™t đá ở giữa hồ nhá» gá»i là Linh Chiểu tỉnh, nên được gá»i là chùa Nhất Trụ (má»™t cá»™t). Ở chùa Long Äá»i (Nam Hà ) có má»™t tấm bia còn ghi lại sá»± tÃch nà y: "Äà o hồ Linh Chiểu, giữa hồ vươn lên má»™t cá»™t đá, đỉnh cá»™t nở đóa hoa sen nghìn cánh, trên sen dá»±ng tòa Ä‘iện mà u xanh. Trong Ä‘iện đặt pho tượng Quan Âm. Vòng quanh hồ là dãy hà nh lang. Lại đà o ao BÃch Trì, má»—i bên Ä‘á»u bắc cầu vồng để Ä‘i qua. PhÃa sân cầu đằng trước, hai bên tả hữu xây tháp lưu ly".
Chùa nằm trong khu vưá»n Tây Cấm thuá»™c thôn Thạch Bảo, huyện VÄ©nh Thuáºn, kinh thà nh Thăng Long. Khi chùa được khánh thà nh, các Sư chay đà n, tụng kinh cầu cho Vua sống lâu. Vì thế chùa còn có tên là Diên Há»±u (kéo dà i cõi phúc).
Hằng năm cứ đến ngà y mùng 8 tháng 4 âm lịch, nhà vua lại tá»›i chùa là m lá»… tắm Pháºt. Các nhà sư và nhân dân kinh thà nh Thăng Long cùng dá»± lá»…. Sau lá»… tắm Pháºt là lá»… phóng sinh, Vua đứng trên má»™t đà i cao trước chùa thả má»™t con chim bay Ä‘i, rồi nhân dân cùng tung chim bay theo trong tiếng reo vui cá»§a má»™t ngà y há»™i.
Äến năm 1105, vua Lý Nhân Tông cho sá»a ngôi chùa, trước sân dá»±ng má»™t ngá»n bảo tháp. Năm 1108. á»¶ Lan phu nhân sai đúc má»™t cái chuông rất to, nặng má»™t vạn hai nghìn cân, đặt tên là "Giác thế chung" (Quả chuông thức tỉnh ngưá»i Ä‘á»i). Äây được xem là má»™t trong “tứ đại khÆ- bốn công trình lá»›n cá»§a nước ta thá»i đó - là : tháp Báo Thiên, chuông Qui Äiá»n, vạc Phổ Minh và tượng Quỳnh Lâm. Giác thế chung đúc xong nặng quá không treo lên được, để dưới mặt đất thì đánh không kêu. Ngưá»i ta đà nh bá» chuông xuống má»™t thá»a ruá»™ng sâu bên chùa Nhất Trụ, ruá»™ng nà y có nhiá»u rùa, do đó có tên Quy Äiá»n chung (chuông ruá»™ng rùa). Äến thế ká»· XV, giặc Minh xâm lược nước ta, chiếm thà nh Äông Quan (Hà Ná»™i). Năm 1426 Lê Lợi Ä‘em nghÄ©a quân Lam SÆ¡n ra đánh, vây thà nh rất gấp. Quân Minh thiếu vÅ© khà đạn dược, tướng Minh là Vương Thông bèn Ä‘em phá chuông Quy Äiá»n lấy đồng. Quân Minh thua, đất nước ta lại được hưởng ná»n thịnh trị thái bình nhưng chuông Quy Äiá»n thì không còn nữa.
Chùa Một Cột
Chùa Má»™t Cá»™t được trùng tu và o khoảng những năm 1840-1850 và và o năm 1922. Äà i Liên Hoa chúng ta thấy hiện nay được là m lại năm 1955. Äà i hình vuông, chiá»u dà i má»—i cạnh 3m, mái cong, dá»±ng trên cá»™t cao 4m, đưá»ng kÃnh 1,20m gồm 2 trụ đá ghép chồng lên nhau liá»n thà nh má»™t khối. Tầng trên là là má»™t khung gá»— kiên cố đỡ ngôi đà i vá»›i mái ngói, bốn góc uốn cong, trên có lưỡng long triá»u nguyệt. Hình dáng ngôi chùa như má»™t đóa hoa sen vươn thẳng lên khu ao hình vuông được bao bá»c bởi hà ng lan can là m bằng những viên gạch sà nh tráng men xanh. Äi qua ao theo lối nhá» lát bằng gạch, ta sẽ đến má»™t cầu thang dẫn lên Pháºt đà i có má»™t tấm biển bằng chữ Hán đỠtrước cá»a: Liên Hoa Äà i.
Thiá»n sư Huyá»n Quang đã có thÆ¡ vịnh chùa Diên Há»±u :
Äêm thu chùa thoảng tiếng chuông tà n
Phong Ä‘á», trăng ngá»i, sóng nguyệt tan
In ngược hình chim, gương nước lạnh
Sẫm đô bóng tháp, ngón tiêu hà n.
(Huệ Chi dịch)
Hoa sen lúc má»›i nở đã có "quả" lại có "nhân" tượng trưng cho giáo lý nhà Pháºt. Hoa sen cÅ©ng là loà i hoa tinh khiết, giữa trần gian mà chẳng nhuốm mùi tục lụy. Chùa Má»™t Cá»™t, vì lẽ đó, là biểu tượng cá»§a cõi Thiá»n "bất nhiá»…u", "vô ưu". Gắn liá»n vá»›i lịch sá» thá»§ đô, đó cÅ©ng là biểu tượng cá»§a Hà Ná»™i ngà n năm văn váºt.
Về Đầu Trang